Polska w obronie wolności

W obronie Zachodniej Europy 1940
Wojsko Polskie we Francji

Opracowany przez sztab Naczelnego Wodza plan odtworzenia Wojska Polskiego zakładał zorganizowanie we Francji dwóch korpusów piechoty, dywizji pancernej oraz piętnastu-dwudziestu eskadr lotniczych.
Źródem rekrutacji miała być licząca 750 000 osób (z czego 500 000 zachowało polskie obywatelstwo) emigracja polska we Francji oraz żołnierze polscy internowani po kampanii wrześniowej w Rumunii - około 30 000, na Węgrzech - 41 000, Litwie - 13 000 oraz Łotwie - 1500. Przerzut tych żołnierzy prowadziły w zorganizowany sposób polskie attachaty w tych krajach. Do maja 1940 r. udało się przewieźć ok. 44 000 oficerów i żołnierzy, w większości na zachód Europy, a ok. 4000 na Bliski Wschód.

Posiadane zasoby ludzkie pozwoliły na sformowanie 4 dywizji piechoty (z czego 2 częściowo), Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich oraz 10 Brygady Kawalerii Pancernej. W Syrii sformowano Brygadę Strzelców Karpackich. Do walki wszedł również Polski Dywizjon Myśliwski (1/145 - Warszawski) oraz ok. 100 pilotów myśliwskich zorganizowanych w klucze przydzielane do dywizjonów francuskich lub w samodzielne klucze przeznaczone do obrony francuskich miast i ośrodków przemysłowych.


Oprócz jednostek liniowych stworzono we Francji system szkolnictwa wojskowego oraz reaktywowano Wojskowy Instytut Geograficzny.

Sztab Naczelnego Wodza na podstawie relacji ok. 3000 oficerów opracował memoriał pt. "Najważniejsze wnioski i doświadczenia z kampanii wrześniowej", charakteryzujący użycie przez Niemców wojsk pancernych, lotnictwa i działania dywersantów z tzw. V kolumny oraz wypróbowane środki i sposoby ich zwalczania. Memoriał ten nie został jednak wykorzystany przez dowództwo armii francuskiej.

Wnioski z kampanii wrześniowej zostały natomiast wykorzystane przez sztab Naczelnego Wodza przy opracowaniu "Wytycznych wyszkolenia dowódców". Regulamin ten bazujący na wnioskach z 1939 r. był w owym czasie najnowocześniejszym regulaminem i najbardziej adekwatnym do ówczesnych warunków pola walki.

W działaniach wojennych na terenie Francji w ich pierwszym okresie wzięły udział sformowane w oparciu o polskie dywizje piechoty samodzielne kompanie przeciwpancerne, przydzielane do jednostek francuskich. Po przełamaniu przez Niemców frontu na Sommą i Aisne weszły do walki wielkie jednostki polskie. Sformowana z 10 Brygady Kawalerii Pancernej grupa bojowa zamknęła lukę między cofającymi się francuskimi 4 i 6 Armiami, wykonując szereg lokalnych kontrataków. 1 Dywizja Grenadierów dowodzona przez gen. Bronisława Ducha, wchodząca w skład francuskiego 20 korpusu przeszła szlak bojowy od Altwilletr-Lening przez Dieuze-Lagarde-kanał Marna-Ren, by zakończyć swój szlak bojowy pod Baccarat. W przeddzień podpisania przez Francję zawieszenia broni z Niemcami 21 czerwca dowódca dywizji rozwiązał podległe mu oddziały.

Dowodzona przez gen. Bronisława Prugar-Ketlinga 2 Dywizja Strzelców Pieszych, wchodząca w skład francuskiego 45 korpusu walczyła pod Belfort, następnie nad rzeką Doubs pod Maiche i nad rzeką Saône. Ostatecznie przekroczyła granicę Szwajcarii, gdzie jej żołnierze zostali internowani.

Ewakuowana z Norwegii Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich wraz z grupą bojową sformowaną z polskich obozów szkoleniowych walczyła w obronie Bretanii.

Uczestniczących w walce 130 polskich pilotów myśliwskich zestrzeliło 54 samoloty niemieckie, przy stracie 11 poległych.



Wojsko Polskie we Francji


Data

20.10.1939 r.
10.01.1940 r.
27.04.1940 r.
15.06.1940 r.

Stan liczebny

1 900
31 409
68 423
84 461


Wojsko Polskie we Francji


W działaniach alianckich we Francji uczestniczyły polskie siły lądowe i powietrzne.

Były to:

- 4 dywizje piechoty (w tym 2 niepełne),
- 1 brygada piechoty,
- 1 brygada kawalerii pancernej,
- 12 samodzielnych kompanii przeciwpancernych,
- 1 dywizjon myśliwski.

W następstwie walk Wojsko Polskie poniosło straty wynoszące ok. 6000 zabitych i rannych, wskutek późnego rozpoczęcia ewakuacji do Wielkiej Brytanii zdołano przewieźć tylko ponad 20 000 oficerów i żołnierzy, około 13 000 żołnierzy polskich zostało internowanych w Szwajcarii.




Generał Władysław Eugeniusz Sikorski

Generał Władysław Eugeniusz Sikorski (1881-1943)

W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich.
W czasie wojny polsko-bolszewickiej (1919-1920) dowodził armią.
W okresie międzywojennym był m.in. szefem Sztabu Generalnego, premierem, ministrem Spraw Wojskowych.
Teoretyk wojskowy, autor pracy "Przyszła wojna", tłumaczonej na wiele języków.
Od 30.IX.1939 r. pełnił funkcję premiera rządu polskiego na emigracji, a od 7.XI.1939 r. Naczelnego Wodza, na stopień generała broni mianowany w 1940 r. 4 VII 1943 r. zginął w katastrofie lotniczej w Gibraltarze.
Odznaczony m.in. orderem Virtuti Militari 2 i 5 kl., francuską Legią Honorową 1 kl. oraz norweskim Krzyżem Wojennym.
Posiadał doktoraty honoris causa uniwersytetów St. Andrews i w Liverpoolu.






facebook