BADMINTON

Od Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie 1992 r. Badminton został włączony do programu jako dyscyplina medalowa.
W Polsce Badminton znany był dawniej pod nazwą Wolant. Do Polski rakiety i lotki piórowe przywędrowały najprawdopodobniej w XVIII wieku z Francji. O zainteresowaniu Wolantem pisały takie postacie naszej nauki i literatury, jak Stanisław Staszic, Juliusz Słowacki, Józef Ignacy Kraszewski.
Z badmintonem jako dyscypliną sportu po raz pierwszy zetknęli się uczestnicy polskiej delegacji na VI Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów w Moskwie w roku 1957. W skład polskiej delegacji wchodzili przedstawiciele władz sportowych, w tym późniejsi działacze TKKF. Historyczną chwilą był dzień 29 maja 1977 roku, kiedy to w Głubczycach spotkali się przedstawiciele klubów sportowych i podpisali deklaracje o przystąpieniu do Polskiego Związku Badmintona.

BRYDŻ

Brydż wywodzi się od wcześniejszej gry zwanej Wistem, która pojawiła się w Anglii w XVI wieku. Gra szybko się rozpowszechniała i zaczęły powstawać nowe odmiany. Prawdziwy rozkwit wista nastąpił w XIX wieku. W 1857 roku odbył się pierwszy turniej międzynarodowy. Popularność gry zaczęła jednak znacznie szybciej rosnąć w Stanach Zjednoczonych, niż na Starym Kontynencie. W 1881 roku została założona Amerykańska Liga Wista. W tym samym czasie powstała, najprawdopodobniej w Rosji (choć niektóre teorie utożsamiają miejsce powstania brydża z Turcją i Egiptem) odmiana wista, nazwana później brydżem.
Na początku XX w. zyskała popularność odmiana brydża zwana okszenem (ang. auction bridge). W roku 1926 Harold Vanderbilt opracował zmienione zasady gry. Współczesna wersja gry (ang. contract bridge) wywodzi się z zasad przez niego wymyślonych. W 1928 roku założono Amerykańską Ligę Brydżową, a w 1958 Światową Federację Brydża. Pierwsza olimpiada brydżowa odbyła się w 1960 roku.

FUTSAL

Futsal lub tzw. halówka to zespołowa gra sportowa, odmiana piłki nożnej rozgrywana w hali. Jej nazwa pochodzi od portugalskiego futebol de salão i hiszpańskiego fútbol sala lub fútbol de salón, co można przetłumaczyć jako halowa piłka nożna. Pierwszy pokaz gry w pięcioosobową odmianę piłki nożnej odbył się latem 1930 w Montevideo, a za jej twórcę uważa się Juana Carlosa Cerianiego. W pierwotnym zamyśle ta odmiana futbolu przeznaczona była dla dzieci i młodzieży, bowiem rozmiary placów gry dostosowano do ich potrzeb oraz możliwości. Mini-piłka nożna szybko zdobyła dużą popularność w Ameryce Południowej, szczególnie w Brazylii. Brazylijska Konfederacja Sportu jako pierwsza spisała przepisy futebol de salão w 1958. Pierwszą oficjalną międzynarodową imprezą stał się – rozegrany w 1965 – Puchar Ameryki Południowej, w którym zwyciężył Paragwaj.
W 1971 powołano Międzynarodową Federację Futsalu – Federación Internacional de Fútbol de Salón (FIFUSA) do zarządzania grą. Swoje pierwsze Mistrzostwa Świata FIFUSA zorganizowała w 1981 w São Paulo. W 1985 utworzyła obecnie najpowszechniej używaną nazwę dyscypliny.
W 1988 FIFA włączyła piłkę nożną halową do swoich kompetencji, jako nową dyscyplinę i spisała jej zasady. Od mistrzostw w 1996 w Gwatemali obowiązuje obecna nazwa, Mistrzostwa Świata w Futsalu FIFA.

Kolarstwo MTB

Kolarstwo górskie (MTB – z ang. mountain biking) to forma kolarstwa uprawianego za pomocą rowerów górskich, których konstrukcja umożliwia poruszanie się w trudnym terenie. Kolarstwo górskie powstało w USA, gdzie pod koniec lat 70. XX w. pojawiła się moda na jazdę rowerami w trudnym terenie, poza normalnymi drogami.
Twórcą tej dziedziny sportu jest prawdopodobnie Gary Fisher, który w 1979 r. jako pierwszy wpadł na pomysł produkcji rowerów o wzmocnionej i skróconej ramie, pozbawionych osłon, błotników oraz zaopatrzonych w koła o średnicy 26 cali na szerokich oponach z grubym bieżnikiem zamiast dotychczas stosowanych gładkich i cienkich kół 28-calowych. Początkowo kolarstwo górskie uważane było za nieformalny sport ekstremalny. Pierwsze zawody polegały na zjazdach po wąskich i niebezpiecznych ścieżkach leśnych, przy czym trasy mogły się miejscami wznosić, ale najczęściej prowadziły z góry na dół. Pod koniec lat 80. XX w., sport ten stał się coraz bardziej popularny, co pozwoliło na pełniejsze zdefiniowanie tej dyscypliny.
Aktualnie w ramach kolarstwa górskiego rozgrywa się zawody w ramach kilku dyscyplin. Są to: Cross-country (XC), All mountain (AM), Enduro , Maraton (MX, MT) , Rowerowa jazda na orientację (MTBO, RJnO), Street oraz Trial. Od 1991 r kolarstwo górskie w ramach Cross-country zostało włączone do Zawodów Pucharu Świata.

KOSZYKÓWKA

Za datę powstania koszykówki uznaje się rok 1891. Pierwotnie gra polegała na rzucaniu piłki do wiklinowych koszy zawieszonych na balkonach sali gimnastycznej. Kosze te nie miały dziury na ich dnie, więc po każdym celnym rzucie piłkę należało wyciągać specjalnymi kijami. Początkowo do gry w koszykówkę używano zwykłej piłki futbolowej. Pierwsza piłka przeznaczona wyłącznie do koszykówki powstała w 1894 r. W 1904 roku koszykówka była dyscypliną pokazową na Igrzyskach Olimpijskich. Od 1950 roku rozgrywane są Mistrzostwa Świata w koszykówce.
Na ziemiach polskich pierwszy mecz koszykówki został rozegrany przez kobiety. Miało to miejsce 29 czerwca 1909 roku we Lwowie. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, koszykówka stała się sportem powszechnie nauczanym w szkołach podstawowych i średnich. Największe osiągnięcia w historii polskiej koszykówki to: mistrzostwo Europy kobiet (1999), wicemistrzostwo Europy kobiet (1980, 1981), wicemistrzostwo Europy mężczyzn (1963)

NORDIC WALKING

Nordic Walking wymyślony został w Finlandii w latach 20. XX wieku, jako całoroczny trening dla narciarzy biegowych. Pozostawał jednak formalnie nieopisany aż do publikacji Marko Kantaneva z 1997 roku pod dosłownym tytułem ‘”Chodzenie z kijkami”. Nordic walking można uprawiać bez względu na wiek, kondycję czy tuszę, zarówno nad morzem, w lesie, parku oraz w górach – przez cały rok. Pierwsze polskie mistrzostwa w Nordic Walkingu odbyły się w Gnieźnie w 2009 r.

PŁYWANIE

Umiejętność pływania człowiek wykorzystywał już w czasach starożytnych, o czym świadczą rysunki sprzed czterech tysięcy lat pochodzące z Asyrii, Libii czy Egiptu. Źródła mówią, że pierwszy oficjalny konkurs pływacki zorganizowano w Japonii w 35 r. p.n.e. W 1796 powstał pierwszy klub pływacki Upsala Simsällskap w Uppsala w Szwecji. Klub istnieje do dnia dzisiejszego i jest to najstarszy klub na świecie. W 1869 r. powstało w Londynie towarzystwo pływackie i rozegrano pierwsze zawody. Pływanie jest w programie igrzysk olimpijskich od samego początku.
Początkowo olimpijczycy rywalizowali na otwartych akwenach, natomiast od igrzysk w 1908 r. zaczęto organizować zawody w krytych pływalniach.
Do konkurencji pływackich należą: pływanie w basenie, pływanie w płetwach, pływanie długodystansowe, rozgrywane na otwartych akwenach, pływanie synchroniczne uprawiane przez kobiety, skoki do wody, które dzielą się na skoki z trampoliny oraz z wieży, podczas których zawodnicy wykonują punktowane figury podczas lotu, oraz piłka wodna.

STRZELECTWO

Przygodę ze strzelectwem sportowym rozpocząć może dosłownie każdy. Ten sport nie wymaga dużej siły fizycznej. Dyscypliny w strzelectwie sportowym to: pistolet, karabin, strzelba. Strzelectwo znalazło się w programie olimpijskim już podczas pierwszych igrzysk w Atenach 1896. Polacy zdobyli dotychczas cztery złote medale olimpijskie: Józef Zapędzki w Meksyku 1968 i Monachium 1972 oraz Renata Mauer w Atlancie 1996 i Sydney 2000. Regulacją zasad w strzelectwie zajmuje się m.in. Międzynarodowa Federacja Strzelectwa Sportowego (ISSF). Poszczególne państwa mają krajowe związki strzeleckie. W Polsce jest to np. Polski Związek Strzelectwa Sportowego(dla ISSF).

SZACHY

Za kolebkę szachów uznawane są Indie. Według źródeł pisanych gra ta była już znana w Persji, gdzie przywieziona została w darze od indyjskiego radży. Kolejna ewolucja nastąpiła po pojawieniu się gry w Europie, nastąpiły wówczas zmiany najbardziej przypominające współczesną grę w szachy. Do Polski szachy trafiły z Czech, poprzez morskie szlaki handlowe oraz z Rusi Kijowskiej. O kultowym wymiarze gry szachowej pisał już Jan Kochanowski w komediowym poemacie Szachy Według niego była to gra królewska, choć uwielbiali ją też szlachcice i mieszczanie. Interesujące jest też wspomnienie o mistrzach, „starszych”, którzy poznali szachy na poziomie wręcz ezoterycznym. W epoce Odrodzenia nastąpił „złoty okres” szachów. Pojawiły się pierwsze podręczniki, a pojedynki mistrzów wzbudzały zainteresowanie coraz szerszych grup społecznych. Zaczęto rozgrywać pierwsze mecze i niezbyt licznie obsadzone turnieje. W 1886 r. rozegrano pierwszy oficjalny mecz o tytuł Mistrza Świata.
W 1924 r. powstała Międzynarodowa Federacja Szachowa i od tego też roku rozgrywane są szachowe olimpiady. W dniu powstania Międzynarodowej Federacji Szachowej – 20 lipca jest obchodzony Międzynarodowy Dzień Szachów.

TENIS STOŁOWY

Tenis stołowy narodził się w Anglii w latach 80. XIX wieku. Wkrótce pojawiły się też popularne nazwy powstałe od charakterystycznego dźwięku odbijanej piłeczki, takie jak ping pong czy whiff whaff. Ta pierwsza została nawet zastrzeżona w 1901 roku przez angielskiego producenta sprzętu J. Jaques & Son Ltd. Na początku XX wieku gra bardzo szybko się rozwijała i zyskała kolejnych swoich zwolenników, a w 1902 r. odbyły się pierwsze nieoficjalne Mistrzostwa Świata. W 1921 powstał angielski Związek Tenisa Stołowego (ang. Table Tennis Association).
W 1926 powstała Międzynarodowa Federacja Tenisa Stołowego (ang. International Table Tennis Federation). W 1926 r. w Londynie odbyły się pierwsze oficjalne Mistrzostwa Świata. Kolejną przełomową datą dla tej dyscypliny sportu był rok 1988, kiedy to tenis stołowy po raz pierwszy pojawił się w programie Igrzysk Olimpijskich w Seulu. Współczesny tenis stołowy jest bardzo szybką grą, wymagającą od zawodników niezwykle energicznych ruchów i dużej sprawności fizycznej.

TENIS ZIEMNY

Tenis ziemny to dyscyplina sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad lub obok siatki na pole przeciwnika. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. singel) lub w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci (debel) lub obu (mikst). Tenis należał do grona letnich dyscyplin olimpijskich w latach 1896–1924. Do ich programu powrócił w 1988 r. Pierwsze gry przypominające tenis znane są z czasów Starożytności. W Rzymie uprawiano „trigon” – zawodnicy ciężkimi pałkami odbijali piłki wypełnione ziarnami fig. Najazdy Saracenów w VII wieku przyniosły do Francji zabawę polegają na odbijaniu piłki ręką. We Włoszech w połowie XVI wieku znana była gra w „pallone” o systemie liczenia punktów podobnym do tenisa.
Pierwsze piłki do tenisa były wykonane z drewna. Z czasem ustąpiły one pola lepiej odbijającym się skórzanym piłkom wypełnionym celulozą. Gra szybko zyskała na popularności szczególnie we Francji, gdzie spopularyzowali ją członkowie rodziny królewskiej, m.in. Ludwik XIII, Henryk II czy Karol IX, oraz w Anglii, której królowie Henryk VII oraz Henryk VIII byli zapalonymi graczami. To na ich polecenie zaczęto budować korty w całym kraju. Współczesna wersja gry, która dziś jest trzonem wielu zawodów sportowych narodziła się w Wielkiej Brytanii pod koniec XIX w.

PIŁKA NOŻNA

Piłka nożna to najpopularniejsza dyscyplina sportowa. Posiada około 4 miliardów fanów na całym świecie. Od 1900 r. piłka nożna uznawana jest za dyscyplinę olimpijską. Zawody odbywają się w dwóch systemach: ligowym (tzw. każdy z każdym) oraz pucharowym. Początków tej dyscypliny, jak i innych odmian futbolu, można doszukiwać się w popularnych w różnych cywilizacjach grach z piłką. Na Wyspach Brytyjskich zwyczaj ten jest nieznanego pochodzenia. Mógł dotrzeć z Celtami, Rzymianami, Duńczykami, czy Normanami. Pierwotna piłka nożna przypominała bardziej rugby. Identyczna zasada spalonego uniemożliwiała grę do przodu, stąd pod bramkę rywala przemieszczano się albo dryblując, albo za pomocą młyna. Na taktykę znacząco wpłynęli Szkoci, rozwijając grę podaniami.

PIŁKA SIATKOWA

Pomysłodawcą gry w piłkę siatkową był William G. Morgan – na co dzień nauczyciel wychowania fizycznego w Young Men's Christian Associaton (YMCA) w Holyoke w Massachusetts. Opracowana przez niego dyscyplina pierwotnie nosiła nazwę Minonette. Późniejsze skojarzenia z latającą piłką spowodowały zmianę nazwy dyscypliny na Volleyball - latająca piłka. W 1947 r., podczas Kongresu w Paryżu, powołano Międzynarodową Federację Piłki Siatkowej (FIVB). Jej pierwszym prezesem został Paul Libaud, a jednym z jego zastępców został Zygmunt Nowak.
W 1949 r. zorganizowano pierwsze Mistrzostwa Świata mężczyzn, a w 1952 r. Mistrzostwa Świata kobiet. Mistrzostwa Europy mężczyzn wprowadzono do kalendarza w 1948 r., a Mistrzostwa Europy kobiet w 1949 r. Do programu olimpijskiego siatkówka (zarówno w wydaniu kobiet, jak i mężczyzn) weszła w 1964 r., podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio.
Do Polski siatkówka trafiła za pośrednictwem YMCA, a pierwszy mecz pokazowy miał miejsce w Warszawie w 1919. Rok później w Łodzi rozegrano turniej drużyn szkolnych. W roku 1929 w Warszawie rozegrano pierwsze Mistrzostwa Polski. Polski Związek Piłki Siatkowej (PZPS) jako samodzielny związek sportowy został powołany do życia 30 czerwca 1957 r., podczas Krajowej Konferencji Sprawozdawczo - Wyborczej Piłki Siatkowej.

PIŁKA SIATKOWA PLAŻOWA

Siatkówka plażowa to odmiana tradycyjnej siatkówki, której mecze rozgrywają się na hali. Obie dyscypliny są zasadniczo podobne, jednak plażówka posiada odrębne przepisy i taktykę gry. Wynika to z dwóch czynników – podłoża oraz miejsca prowadzenia gry. Drużyna w piłce siatkowej plażowej składa się tylko z dwóch osób. W czasie meczu nie jest prowadzona przez trenera. Zawodnicy grają boso, chyba że sędzia wyrazi zgodę na grę w skarpetach lub butach. Inne są też wymiary boiska. Wymiary boiska to 16 X 8 m, czyli dwie połowy po 8 X 8 m, nie ma linii środkowej.
Piłka siatkowa plażowa jest dyscypliną olimpijską od roku 1996.

LEKKOATLETYKA

Lekkoatletyka to powszechnie najbardziej znana i zarazem jedna z najstarszych dyscyplin sportu, oparta na naturalnym ruchu. Już starożytni Grecy podczas swoich igrzysk wprowadzili konkurencje rzutu dyskiem i biegi na krótkim dystansie, nieco później skok w dal z miejsca. Bieg maratoński jest konkurencją olimpijską od czasów pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich, wprowadzono ją dla upamiętnienia wyczynu Filippidesa, który po zwycięstwie Greków nad Persami w bitwie pod Maratonem pobiegł do Aten zanieść tę nowinę. Do konkurencji lekkoatletycznych zalicza się:

• biegi (sprinterskie, średnie, długie, przez płotki, uliczne - maraton (42 195 metrów) oraz półmaraton i ultramaraton, sztafety, chód)
• rzuty (pchnięcie kulą, rzut oszczepem, rzut młotem, rzut dyskiem) – są to tzw. konkurencje techniczne
• skoki (skok wzwyż, skok w dal, trójskok, skok o tyczce)
• wieloboje (czwórbój lekkoatletyczny, pięciobój lekkoatletyczny, siedmiobój lekkoatletyczny, dziesięciobój lekkoatletyczny).

Polska organizacja, która czuwa nad prawidłowym przebiegiem zawodów lekkoatletycznych to Polski Związek Lekkiej Atletyki (PZLA). Jest to jednocześnie najstarsze polskie stowarzyszenie sportowe, założone 11 października 1919 w Krakowie. Od 1922 siedziba PZLA mieści się w Warszawie. Od 1919 jest członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Federacji Lekkoatletycznych.

FESTYN RODZINNY

Tradycją Światowych Igrzysk Polonijnych jest organizacja Turnieju Rodzinnego. Zgodnie z Regulaminem Igrzysk prawo do udziału i startu mają wszystkie osoby będące Polakami, bądź mające polskie pochodzenie, na stałe mieszkające za granicą. Jest to doskonała okazja do integracji, promocji zdrowego stylu życia, a zarazem doskonalenia sprawności fizycznej w duchu zdrowej rywalizacji wśród najmłodszych uczestników Igrzysk.

BIEG NA 5 KM

Bieg jest jedną z podstawowych czynności towarzyszących człowiekowi od zarania dziejów. Jako dyscyplina sportowa funkcjonuje od początku istnienia rozgrywek olimpijskich. Konkurencja ta wchodzi również tradycyjnie w skład dyscyplin rozgrywanych podczas Światowych Igrzysk Polonijnych dla upamiętnienia biegu maratońskiego, będącego symbolem wszystkich Olimpiad na całym świecie.