Instalacja „Wojna i pokój” autorstwa Wiesława Smętka zdobyła prestiżową Nagrodę Publiczności międzynarodowego festiwalu sztuki NordArt w niemieckim Büdelsdorfie. Dzieło zostało zaprezentowane w ramach Polskiego Projektu Specjalnego „Kierunki – Polska”, którego kuratorem był prof. dr hab. Jan Wiktor Sienkiewicz. Oficjalne wręczenie wyróżnienia odbyło się 5 czerwca 2026 roku podczas otwarcia kolejnej edycji festiwalu, wieńcząc sukces polskiej ekspozycji z 2025 roku i potwierdzając wyjątkowe zainteresowanie widzów.
Nagrodzona instalacja stanowi artystyczny komentarz do współczesnej rzeczywistości, naznaczonej konfliktami zbrojnymi, niepewnością i pytaniami o trwałość pokoju. Dzieło, odwołujące się zarówno do doświadczeń historycznych, jak i aktualnych wydarzeń rozgrywających się w różnych częściach świata, skłania odbiorców do refleksji nad kruchością bezpieczeństwa oraz odpowiedzialnością człowieka za przyszłość kolejnych pokoleń. To właśnie uniwersalny przekaz oraz emocjonalna siła oddziaływania sprawiły, że „Wojna i pokój” zyskała największe uznanie w oczach międzynarodowej publiczności odwiedzającej NordArt.
Wiesław Smętek należy do grona najbardziej rozpoznawalnych polskich ilustratorów i grafików działających poza granicami kraju. Urodzony w 1955 roku, jest absolwentem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Bydgoszczy oraz Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, gdzie w 1981 roku uzyskał dyplom na Wydziale Grafiki. Od początku kariery zawodowej związany jest z ilustracją prasową, projektowaniem graficznym i malarstwem.
Międzynarodową pozycję zbudował przede wszystkim dzięki wieloletniej współpracy z czołowymi niemieckojęzycznymi mediami. W latach 1991–2020 stworzył ponad tysiąc okładek prasowych i kilka tysięcy ilustracji publikowanych przez takie tytuły jak „Die Zeit”, „Der Spiegel”, „Handelsblatt”, „National Geographic”, „Focus” czy „Capital”. Jego charakterystyczny styl, łączący trafną metaforę wizualną z komentarzem społeczno-politycznym, uczynił go jednym z najbardziej cenionych europejskich ilustratorów prasowych.
Dorobek artysty był wielokrotnie nagradzany. Wśród licznych wyróżnień znajdują się nagrody Art Directors Club w Niemczech i Szwajcarii, prestiżowe European Newspaper Awards za ilustracje i okładki dla „Die Zeit”, a także austriacka „Złota Sowa” oraz Nagroda Dialogu, przyznawana przez niemiecko-polskie środowiska kulturalne. W 2014 roku hamburskie Museum für Kunst und Gewerbe poświęciło mu indywidualną wystawę zatytułowaną „Covers and More”. Nagroda Publiczności NordArt to kolejne ważne trofeum w jego bogatej karierze artystycznej.
Projekt specjalny „Kierunki – Polska” został przygotowany przez profesora Jana Wiktora Sienkiewicza z okazji polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej i zaprezentowany na NordArt – jednej z największych oraz najbardziej prestiżowych cyklicznych wystaw sztuki współczesnej w Europie. Ekspozycja odbywa się w historycznym kompleksie dawnej odlewni żeliwa Carlshütte w Büdelsdorfie, który wraz z rozległym parkiem rzeźby tworzy imponującą przestrzeń wystawienniczą liczącą około 100 tysięcy metrów kwadratowych. Każdego roku swoje prace prezentują tam artyści z kilkudziesięciu krajów.
W ramach projektu „Kierunki – Polska” międzynarodowa publiczność mogła podziwiać dzieła czternastu współczesnych polskich artystów (siedmiu rzeźbiarzy i siedmiu malarzy) reprezentujących różne dziedziny sztuki – od malarstwa i grafiki, po rzeźbę oraz instalację. Wystawa została pomyślana jako przekrojowa prezentacja najciekawszych zjawisk we współczesnej sztuce polskiej, ukazująca zarówno różnorodność środków wyrazu, jak i bogactwo podejmowanych tematów.
Polska ekspozycja znalazła się obok prestiżowych projektów narodowych i specjalnych przygotowanych m.in. przez twórców z Chin czy Japonii. Dzięki temu „Kierunki – Polska” stały się ważną platformą promocji naszej rodzimej kultury na arenie międzynarodowej oraz okazją do zaprezentowania twórczości Polaków szerokiej publiczności, kuratorom, kolekcjonerom i przedstawicielom wiodących instytucji kultury.
Nagroda Publiczności przyznana Wiesławowi Smętkowi ma wymiar wykraczający poza indywidualny sukces artysty. Jest również potwierdzeniem niezwykle wysokiego poziomu całego projektu „Kierunki – Polska” oraz dowodem na to, że sztuka tworzona przez polskich autorów skutecznie przemawia do międzynarodowej publiczności. Wyróżnienie przyznawane bezpośrednio przez zwiedzających jest szczególnie cenne, ponieważ odzwierciedla autentyczną reakcję odbiorców i ich emocjonalny kontakt z prezentowanym dziełem.
Sukces instalacji „Wojna i pokój” wpisuje się jednocześnie w serię znakomitych osiągnięć polskich prezentacji na NordArt, które w ostatnich latach regularnie przyciągają uwagę światowego środowiska artystycznego. Wyróżnienie to udowadnia, że polska sztuka współczesna pozostaje ważnym i żywym uczestnikiem europejskiego dialogu o kulturze, historii oraz współczesnych wyzwaniach cywilizacyjnych.
Sukces projektu „Kierunki – Polska” oraz Nagroda Publiczności dla Wiesława Smętka to kolejne potwierdzenie znaczenia wieloletniej działalności kuratorskiej i naukowej prof. Jana Wiktora Sienkiewicza. Ten ceniony historyk sztuki, krytyk, wykładowca akademicki (profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu) i badacz polskiej kultury artystycznej poza granicami kraju, a jednocześnie członej Rady Krajowej Stowarzyszenia "Wspólnota Polska", co dopełnia optykę zainteresowań naszą diasporą, od lat należy do najważniejszych postaci promujących polską sztukę w świecie. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują badania nad twórczością artystów emigracyjnych oraz działania na rzecz ich obecności w europejskim i światowym obiegu kulturalnym.
NordArt stał się w ostatnich latach jednym z głównych pól tej działalności. Już w 2022 roku prof. Sienkiewicz był kuratorem Polskiego Pawilonu „Ponad granicami” („Above Borders”), który po raz pierwszy w historii zgromadził na jednej wystawie wybitnych polskich twórców tworzących zarówno w kraju, jak i na emigracji. Projekt ten zwrócił oczy międzynarodowego środowiska na bogactwo polskiej sztuki oraz ukazał jej silne związki z kulturą globalną.
Naturalną kontynuacją tej idei stał się projekt „Kierunki – Polska”. W zamyśle kuratora nie była to jedynie mechaniczna prezentacja prac wybranych twórców, lecz spójna opowieść o drodze polskiej sztuki w XX i XXI wieku. Ekspozycja została zbudowana wokół kluczowych momentów współczesnej historii Polski: odzyskania niepodległości w 1918 roku, przemian demokratycznych po roku 1989 oraz wejścia Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku. Dzięki tak skonstruowanej koncepcji zagraniczny odbiorca otrzymał nie tylko możliwość obcowania ze sztuką czysto estetyczną, ale także poznał kontekst historyczny i kulturowy, który ukształtował współczesną polską tożsamość artystyczną.
Znaczenie działalności prof. Sienkiewicza polega również na umiejętności budowania trwałej, silnej pozycji polskiej sztuki na najważniejszych międzynarodowych wydarzeniach. Dzięki jego zaangażowaniu nasi artyści prezentowani są na równi z twórcami z Chin, Japonii, Mongolii czy Chile, a ich dzieła stają się integralną częścią globalnego dialogu. W ten sposób polska sztuka nie funkcjonuje jako zjawisko peryferyjne, lecz jako pełnoprawny uczestnik najważniejszych procesów zachodzących we współczesnej kulturze.
W przypadku festiwalu NordArt działalność prof. Jana Wiktora Sienkiewicza daleko wykracza poza tradycyjne rozumienie roli kuratora. Jest on promotorem polskiego dziedzictwa, inicjatorem międzynarodowych kontaktów oraz ambasadorem naszej kultury w przestrzeni europejskiej. Efektem tych działań jest stale rosnąca rozpoznawalność polskich twórców na jednej z najważniejszych wystaw świata oraz budowanie pozytywnego wizerunku Polski poprzez sztukę – język zrozumiały ponad wszelkimi granicami i podziałami.
TŁUMACZENIE DŁUŻSZYCH TEKSTÓW MOŻE POTRWAĆ CHWILĘ...
