W sali pełnej nauczycieli, 320 dyrektorów i nauczycieli z różnych stanów USA oraz Kanady, przedstawicieli Polonii i zaproszonych gości – w tym delegacji Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” którą reprezentowali Wiceprezes Zarządu Krajowego Zenka Bańkowska i koordynator projektów SWP w USA Konrad Kieliszek - podczas XVIII Zjazdu Nauczycieli Polonijnych i Komitetów Rodzicielskich w San Francisco, wracały wspomnienia sprzed niemal sześćdziesięciu lat. Przypominano historię Szkoła Języka Polskiego im. Jana Pawła II w Walnut Creek — jednej z najważniejszych polskich placówek edukacyjnych na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, gospodarza tegorocznego spotkania, która w tym roku obchodzi jubileusz 60-lecia istnienia.
Jej historia zaczęła się w czasach szczególnych. Rok 1966 był dla Polaków na całym świecie symboliczną datą — obchodzono Millennium Chrztu Polski i tysiąclecie państwowości polskiej. W San Francisco oraz całym Bay Area środowiska polonijne postanowiły uczcić tę rocznicę nie tylko wydarzeniami patriotycznymi, ale także stworzeniem trwałego dzieła dla przyszłych pokoleń.
20 stycznia 1967 roku podczas zebrania Komitetu Obchodów 1000-lecia powołano Tymczasowy Organizacyjny Komitet Szkolny. Ta data uznawana jest dziś za oficjalny początek szkoły. Pomysł był ambitny — stworzyć miejsce, w którym dzieci polskich emigrantów będą mogły poznawać język, historię i kulturę swoich przodków.
Założyciele Szkoły – jak również kolejne zarządy szkolne, nauczyciele i rodzice – za główny cel działalności Szkoły postawili kultywację języka polskiego, historii i kultury polskiej oraz wychowanie w duchu katolickim kolejnych pokoleń młodzieży pochodzenia polskiego. Był to, i wciąż jest, cel bardzo ambitny. Lata poprzednie pokazały, że Szkoła spełnia swoje zadania.
Na początku wszystko opierało się na społecznej pracy i ogromnym zaangażowaniu rodziców. Organizatorzy rozsyłali ankiety do polskich rodzin rozsianych po San Francisco Bay Area, pytając o zainteresowanie szkołą. Odpowiedź przeszła oczekiwania inicjatorów — zgłoszono 40 dzieci z 18 rodzin.
W kwietniu 1967 roku wybrano pierwszy zarząd szkoły. Funkcję prezydenta objął Tadeusz Butler, a wśród pierwszych nauczycieli znalazły się Anna Goldwin, Olga Izdebska, Helena Lazowy i Bronisława Zaroda. Krystyna Chciuk rozpoczęła prowadzenie chóru i zespołu tanecznego.
Kilka miesięcy później, 20 sierpnia 1967 roku, szkoła została oficjalnie otwarta jako Polish-American Educational Committee of San Francisco, Inc. Początkowo korzystała z gościnności Domu Polskiego w San Francisco. To właśnie dzieci uczące się polskich tańców ludowych stały się pierwszymi uczniami placówki.
Warunki były skromne. Lekcje odbywały się co drugą sobotę, później szkoła wielokrotnie zmieniała siedziby, szukając większych pomieszczeń dla rosnącej liczby uczniów. Jednak mimo organizacyjnych trudności szkoła rozwijała się z roku na rok.
Od początku twórcy placówki byli przekonani, że nauka języka polskiego nie może ograniczać się jedynie do lekcji. Dlatego ogromną rolę odgrywali rodzice, którzy współtworzyli życie szkoły poprzez Komitet Rodzicielski oraz aktywną obecność podczas wydarzeń i uroczystości.
Szkoła szybko stała się centrum życia polonijnego. Uczniowie występowali podczas obchodów rocznicy Konstytucji 3 Maja, spotkań opłatkowych i wydarzeń organizowanych przez środowiska polonijne. Organizowano kolonie letnie, współpracowano z harcerstwem, rozwijano chóry i zespoły taneczne.
To właśnie tutaj kolejne pokolenia dzieci polskiego pochodzenia mogły nie tylko nauczyć się języka, ale również odnaleźć wspólnotę i poczucie tożsamości.
W 1976 roku, wraz z powstaniem pierwszej polskiej parafii rzymskokatolickiej w San Francisco, do programu nauczania wprowadzono religię obok języka polskiego, historii, geografii i kultury narodowej. Dziesięć lat później, w 1986 roku, szkoła przyjęła imię Jan Paweł II.
Lata 80. przyniosły kolejną falę polskiej emigracji — tzw. emigrację solidarnościową. Coraz więcej rodzin osiedlało się po wschodniej stronie Zatoki San Francisco, w okolicach Oakland, Concord i Walnut Creek. W odpowiedzi szkoła przeniosła swoją działalność do Oakland, a od 2003 roku zajęcia odbywają się w Walnut Creek.
Choć zmieniały się adresy i pokolenia uczniów, nie zmieniła się misja szkoły — pielęgnowanie polskości poza granicami ojczyzny.
Przez dziesięciolecia szkoła dokumentowała swoją działalność w szkolnych komunikatach i informatorach. Publikacje te stały się kroniką życia Polonii w Bay Area — zachowując fotografie, wspomnienia i dokumenty kolejnych pokoleń uczniów, nauczycieli oraz społeczników.
Założyciele szkoły wiedzieli, że bez języka trudno przekazać dzieciom tradycję, historię i wartości wyniesione z rodzinnych domów. Dlatego szkoła nie była jedynie miejscem nauki, ale przestrzenią budowania więzi międzypokoleniowych i narodowej tożsamości. Dziś, po sześciu dekadach działalności, wielu dawnych uczniów przyprowadza do szkoły własne dzieci i wnuki.
Obecnie Szkoła Języka Polskiego im. Jana Pawła II w Walnut Creek pozostaje jedną z najbardziej aktywnych polskich szkół sobotnich w Kalifornii. Placówką kierują:
To właśnie dzięki pracy społecznej zarządu, nauczycieli, rodziców i przyjaciół szkoły możliwe jest kontynuowanie dzieła rozpoczętego jeszcze w latach 60.
Od lat szkoła współpracuje ze Stowarzyszenie "Wspólnota Polska", organizacją wspierającą środowiska polonijne na całym świecie. Przedsięwzięcia obejmują między innymi działania edukacyjne, integracyjne oraz udział w przedsięwzięciach służących podtrzymywaniu języka i kultury polskiej poza granicami kraju.
Z okazji jubileuszu 60-lecia Stowarzyszenie Wspólnota Polska składa całej społeczności szkoły serdeczne gratulacje oraz wyrazy uznania za sześć dekad konsekwentnej pracy na rzecz zachowania polskiej tożsamości wśród kolejnych pokoleń Polonii. Niech następne lata przyniosą dalszy rozwój szkoły, nowych uczniów, wiernych przyjaciół i niegasnącą dumę z pielęgnowania polskiego języka i dziedzictwa nad Zatoką San Francisco.
Walnut Creek to miasto w USA, położone w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa. Leży w regionie East Bay obszaru metropolitalnego Zatoki San Francisco, około 26 km (16 mil) na wschód od Oakland i 40 km od San Francisco.
Adres pocztowy:
PAEC of SF, Inc.
P.O. Box 5439
Walnut Creek, CA 94596
Zajęcia odbywają się w Budynku Edukacyjnym przy:
Contra Costa Christian School
2721 Larkey Ln.
Walnut Creek, CA 94597
TŁUMACZENIE DŁUŻSZYCH TEKSTÓW MOŻE POTRWAĆ CHWILĘ...
