W dniach 17–19 września 2026 roku Pułtusk ponownie stanie się stolicą polonijnego biegania. Po kilku latach Festiwal wraca do miasta, w którym wszystko się rozpoczęło. To właśnie w Pułtusku w 2018 roku odbyła się pierwsza edycja Międzynarodowego Polonijnego Festiwalu Biegowego, którego ideą jest łączenie Polaków mieszkających w kraju i za granicą poprzez sport, aktywność fizyczną i wspólne przeżywanie wyjątkowych chwil.
Przez trzy dni uczestnicy będą mogli wziąć udział w biegach ulicznych i terenowych, wydarzeniach rekreacyjnych oraz spotkaniach integracyjnych. Program Festiwalu został przygotowany z myślą o dzieciach, młodzieży, dorosłych i seniorach – zarówno doświadczonych biegaczach, jak i osobach rozpoczynających swoją przygodę z bieganiem.
Na uczestników czekają m.in. Półmaraton Polonijny, Bieg na 5 km, Wieczorny Bieg Śladami Historii Pułtuska, prowadzący ulicami jednego z najpiękniejszych mazowieckich miast, a także biegi dla dzieci i młodzieży oraz wydarzenia rekreacyjne i integracyjne.
Nieodłącznym elementem Festiwalu będą wydarzenia towarzyszące – Rodzinny Piknik Polonijny, koncerty, spotkania integracyjne oraz liczne atrakcje przygotowane dla całych rodzin. Wydarzenie będzie okazją do wspólnego spędzenia czasu, poznania historii i uroków Pułtuska oraz budowania relacji pomiędzy uczestnikami z Polski i różnych stron świata.
Pułtusk posiada bogate i konsekwentnie rozwijane tradycje biegowe. Ich ważnym elementem są odbywające się od wielu lat Biegi Ireny Szewińskiej, upamiętniające jedną z najwybitniejszych postaci polskiego sportu – Irenę Szewińską, Honorowego Obywatela Pułtuska.
W Festiwalu weźmie udział co najmniej 250 uczestników, w tym przedstawiciele środowisk polonijnych z wielu krajów. Udział we wszystkich wydarzeniach sportowych będzie bezpłatny.
Dla Polonii i Polaków z zagranicy gwarantujemy bezpłatny nocleg i wyżywienie.
Uczestnicy z Polski zapewniają je sobie we własnym zakresie.
Rejestracja uczestników rozpoczęła się 10 sierpnia 2026 roku.
Zapisy prowadzone będą za pośrednictwem elektronicznego formularza dostępnego na stronie internetowej Festiwalu (poniżej).
Liczba miejsc jest ograniczona, dlatego zachęcamy do wcześniejszego zgłoszenia swojego udziału.
VII Międzynarodowy Polonijny Festiwal Biegowy to nie tylko sportowa rywalizacja, ale przede wszystkim święto aktywności fizycznej, integracji oraz wspólnoty. Zapraszamy do Pułtuska wszystkich, którzy chcą aktywnie spędzić czas, poznać wyjątkową atmosferę Festiwalu i wspólnie tworzyć wydarzenie łączące Polaków z całego świata.
Patronat Honorowy nad wydarzeniem objął Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik
Zadanie publiczne współfinansowane jest ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Partnerem Strategicznym jest natomiast Miasto Pułtusk.
mail: biegpolonijny@swp.org.pl
klasy pierwsze i drugie - dziewczęta 300 m
klasy pierwsze i drugie - chłopcy 500 m
klasy trzecie i czwarte - dziewczęta 500 m
klasy trzecie i czwarte - chłopcy 700 m
klasy piąte i szóste - dziewczęta 700 m
klasy piąte i szóste - chłopcy 900 m
klasy siódme ósme - dziewczęta 900 m
klasy siódme ósme - chłopcy 1200 m
Pułtusk daje niemal nieograniczone możliwości wytyczania tras biegowych. Układ miasta, jego zabytki, historia, nadnarwiańskie tereny i liczne miejsca pamięci sprawiają, że można tu przygotować wiele zupełnie różnych tras – a gdyby chcieć opowiedzieć biegaczom całą historię Pułtuska, z pewnością wystarczyłoby jej nawet na historyczny maraton. W tym roku wybraliśmy tylko kilka miejsc, które chcemy szczególnie pokazać uczestnikom Biegu Nocnego Śladami Historii Pułtuska. Nie jest to pełny przewodnik po mieście – i właśnie o to chodzi. Chcemy zaciekawić biegaczy, zwrócić ich uwagę na miejsca, które podczas biegu mogą jedynie mignąć obok, a przede wszystkim zachęcić do późniejszej, samodzielnej eksploracji Pułtuska. Każdy z wybranych punktów jest jedynie początkiem większej opowieści o mieście, jego mieszkańcach, historii i tradycjach.
Międzynarodowy Polonijny Festiwal Biegowy organizowany jest w w tym roku w Pułtusku, w sercu Polski, w jednym z najstarszych miast Mazowsza, gdyż prawa miejskie uzyskał prawdopodobnie w 1257 r. od księcia mazowieckiego Ziemowita.
Najstarsze ślady osadnictwa na wyspie pochodzą z XII wieku. Druga osada o charakterze targowym istniała na terenie obecnego Starego Miasta. Budowę grodu południowo- wschodniego krańca wyspy rozpoczęto około 1232 r. Gród był wielokrotnie niszczony przez najazdy pruskie, jaćwińskie i litewskie. W 1368 r. Litwini całkowicie spalili gród. Miasto na wyspie lokował w 1339 r. biskup Klemens Pierzchała.
Na miejscu zniszczonego grodu w XIV w. wzniesiono murowany Mały Dom. Rozbudowę zamku kontynuowali biskupi: Rafał Leszczyński, Andrzej Krzycki, Andrzej Noskowski. Osada powstała zgodnie z praktyką budowania osad plemiennych u ujścia dopływu do rzeki głównej. Ten sposób rozmieszczania chronił ją od nagłych napadów. W źródłach występuje pod nazwą: Peltovsk, Poltovsk, Polthowsko, Polthowia.
Legenda głosi „Dawno, dawno temu nad rzeką Pełtą, zwaną niegdyś Poltawia lub Peltavia, wznosiła się niewielka osada zwana Tuskiem. Miała ona charakter bardziej handlowy niż strategiczny, ponieważ przechodziły przez nią szlaki handlowe. Osadnicy żyli szczęśliwie do czasu tragicznego wypadku. Pewnej nocy nad osadą zawisły ciemne chmury i rozpętała się burza. Nagle piorun uderzył w jedną z drewnianych chat, która po chwili stanęła w płomieniach, a od niej zaczęły płonąć kolejne. Po ugaszeniu straszliwego pożaru została tylko połowa osady, którą od tej pory nazwano Pułtuskiem”. Stąd dzisiejsza nazwa miasta.
Pułtusk jest jednym z najstarszych miast Mazowsza, gdyż prawa miejskie uzyskał prawdopodobnie w 1257 r. od księcia mazowieckiego Ziemowita. Od XII w. aż do 1796 r. pozostawał pod jurysdykcją biskupów płockich. Pułtusk był trzecim po Warszawie i Płocku – miastem na Mazowszu z murowanymi fortyfikacjami.
W poł. XV w. w mieście wybudowano kolegiatę, w XVI w.: kościoły, szpital, łaźnię miejską, apteki i przytułki dla ubogich. W XV- XVI w. Pułtusk stał się ważnym ośrodkiem produkcji rzemieślniczej i eksportu zboża, który był możliwy dzięki położeniu nad rzeką Narwią. Pomyślny rozwój gospodarczy miasta sprzyjał rozwojowi szkolnictwa oraz życia kulturowego. W pułtuskiej kolegiacie przechowywany był najstarszy, zachowany do naszych czasów, relikt średniowiecznej sztuki rękopiśmienniczej z XI w., tzw. „Złoty Kodeks Pułtuski”. Działała także pierwsza na Mazowszu drukarnia (1530 r.).
W 1565 r. bp Andrzej Noskowski sprowadził do Pułtuska jezuitów. W 1566 r. jezuici powołali kolegium. Od poł. XVI w. przy jezuickiej szkole działał pierwszy w Rzeczypospolitej teatr publiczny. Tradycję szkolnictwa pułtuskiego kształtowali sławni nauczyciele m. in. ks. Piotr Skarga i Jakub Wujek, jak i uczniowie m. in. Jerzy Ossoliński – kanclerz koronny, Andrzej Batory – kardynał, Maciej Kazimierz Sarbiewski poeta łaciński. Wiktor Gomulicki – poeta, pisarz, autor „Wspomnień niebieskiego mundurka”, w której barwnie opisał młodzieńcze lata w pułtuskiej szkole. W 1781 r. szkołę przejęli benedyktyni.
Wiek XVII to okres wojen i powolnego upadku Rzeczpospolitej. Żadna wojna, która przetaczała się przez ziemie Mazowsza, czy to z północy na południe czy ze wschodu na zachód, nie omijała Pułtuska. Upadek miasta w II poł. XVII w. spowodowany był głównie wydarzeniami potopu szwedzkiego i na początku XVIII w. wielkiej wojny północnej. W maju 1703 r. miasto stało się miejscem wielkiej bitwy między wojskami saskimi i armią szwedzką Karola XII.
W 1806 r. przybył do Pułtuska cesarz Francuzów – Napoleon Bonaparte. Na przedpolach miasta została stoczona bitwa między wojskami napoleońskimi a armią carską. Walka zakończyła się wycofaniem wojsk rosyjskich za Narew. O tym, że dla Francuzów walki te były bardzo ważne świadczy fakt umieszczenia nazwy Pułtusk na Łuku Triumfalnym. W 1812 r. Napoleon po raz drugi przybył do Pułtuska.
Po wybuchu powstania styczniowego Pułtusk zajęli Rosjanie. W 1920 r. o miasto została stoczona kolejna krwawa walka.
W latach II Rzeczypospolitej Pułtusk był miastem garnizonowym. Stacjonował tu 13 Pułk Piechoty.
Podczas II wojny światowej także toczyły się walki na terenie miasta i okolic. Wynikiem tych walk były ogromne zniszczenia, które wyniosły około 85%.
Lata powojenne to czas odbudowy miasta. Powstało w tym okresie kilka nowych osiedli i instytucji kulturalnych. Ważnym wydarzeniem dla miasta było przekazanie pułtuskiego zamku na siedzibę Domu Polonii.
Pułtusk to miasto o wyjątkowej historii, położone nad Narwią, którego symbolem są zabytki, tradycja i niezwykła atmosfera. Ale współczesny Pułtusk ma także inne oblicze – miasta aktywnego, otwartego na młodzież i sport, a przede wszystkim miejsca, w którym sport łączy ludzi ponad granicami.
Jednym z najważniejszych wydarzeń, które przez lata budowały sportową tożsamość miasta, są Międzynarodowe Biegi Ireny Szewińskiej. To przedsięwzięcie, którego znaczenie wykracza daleko poza samą rywalizację na trasie. Bieg stał się spotkaniem młodych ludzi z Polski i środowisk polonijnych, lekcją olimpizmu, zdrowej rywalizacji i wspólnoty. W tym roku do Pułtuska powraca po kilkuletniej przerwie Międzynarodowy Polonijny Festiwal Biegowy.
Nie sposób opowiadać o sportowym Pułtusku bez Ireny Szewińskiej – jednej z najwybitniejszych postaci w historii polskiego sportu. Siedmiokrotna medalistka olimpijska, w tym trzykrotna mistrzyni olimpijska, dziesięciokrotna medalistka mistrzostw Europy i wielokrotna mistrzyni Polski zapisała się w historii światowej lekkoatletyki. Jej kariera była przykładem talentu, pracowitości i konsekwencji, ale równie ważna okazała się jej działalność po zakończeniu kariery zawodniczej. Szewińska przez dziesięciolecia działała na rzecz polskiego i międzynarodowego ruchu olimpijskiego.
Z Pułtuskiem związała się w sposób szczególny. Była patronką organizowanych tutaj biegów i przez wiele lat osobiście uczestniczyła w zawodach. Kibicowała młodym zawodnikom, wręczała medale i puchary oraz spotykała się z uczestnikami. Jak podkreśla „Wspólnota Polska”, do 2018 roku była obecna na każdych biegach, na których pozwalał jej stan zdrowia.
Dzięki temu jej nazwisko w Pułtusku nie jest jedynie wspomnieniem wielkiej mistrzyni. Stało się częścią żywej tradycji, przekazywanej kolejnym pokoleniom młodych sportowców.
Międzynarodowe Biegi Ireny Szewińskiej odbywają się w Pułtusku już od ponad dwóch dekad. Ich historia sięga pomysłu, który narodził się podczas spotkania Ireny Szewińskiej z przedstawicielami władz miasta i szkoły w Polskim Komitecie Olimpijskim. Od początku chodziło o coś więcej niż stworzenie kolejnej imprezy lekkoatletycznej.
Ideą było połączenie sportu, wychowania młodzieży, wartości olimpijskich oraz kontaktów z Polakami mieszkającymi poza granicami kraju. Ta idea okazała się wyjątkowo trwała i rozwijana dzięki Międzynarodowym Polonijnym Festiwalom Biegowym.
19 maja 2026 roku odbyła się już XXIII edycja zawodów. Na pułtuskim rynku i trasach biegowych na nadnarwiańskich Błoniach spotkało się ponad 1000 młodych sportowców z Polski oraz młodzi Polacy z Litwy, Węgier, Ukrainy i Kazachstanu.
To liczby, które pokazują skalę wydarzenia, ale nie oddają całego jego znaczenia. W Pułtusku spotykają się bowiem nie tylko zawodnicy reprezentujący szkoły czy kluby. Spotykają się młodzi Polacy – niezależnie od tego, czy na co dzień mieszkają w Polsce, na Litwie, Węgrzech, Ukrainie, w Kazachstanie czy w innych częściach świata.
W tym sensie każdy bieg staje się symbolem wspólnego startu.
Szczególne miejsce w historii pułtuskich zawodów zajmuje Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”. Organizacja od lat współtworzy wydarzenie razem z Publiczną Szkołą Podstawową nr 4 z klasami sportowymi im. Ireny Szewińskiej, Młodzieżowym Klubem Sportowym w Pułtusku oraz samorządem miasta.
Zaangażowanie „Wspólnoty Polskiej” nadaje zawodom dodatkowy, międzynarodowy wymiar. Sport staje się tutaj językiem, który nie potrzebuje tłumaczenia. Wspólny trening, start, emocje na mecie, gratulacje i spotkanie z rówieśnikami tworzą naturalną przestrzeń do budowania więzi.
To właśnie w tym kontekście szczególnie mocno brzmi hasło Stowarzyszenia: „Łączy nas sport”.
Pułtusk jest jednym z miejsc, w których ta idea znajduje bardzo konkretny wymiar. Młodzi ludzie z Polski i Polacy mieszkający za granicą mogą spotkać się w kraju swoich przodków, poznać się i rywalizować ze sobą, ale przede wszystkim – przeżyć coś razem.
Pułtuskie biegi pokazują również, że sport dzieci i młodzieży może pełnić znacznie ważniejszą funkcję niż tylko wyłanianie zwycięzców. W regulaminie zawodów jako podstawowe cele wskazywane są popularyzacja biegania i aktywnego stylu życia, upowszechnianie idei olimpijskiej, spotkania z olimpijczykami oraz upamiętnienie Ireny Szewińskiej. W kolejnych edycjach podkreślano również znaczenie włączania dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami do sportu masowego.
To bardzo ważne przesunięcie akcentu: najważniejszy nie zawsze jest wynik.
Dla młodego człowieka równie istotne może być pokonanie własnych ograniczeń, odwaga stanięcia na starcie, nauczenie się zasad fair play czy doświadczenie, że sukces można osiągnąć dzięki systematycznej pracy.
Tak rozumiany sport jest szkołą życia.
Biegi Ireny Szewińskiej i Festiwal Biegowy są najbardziej rozpoznawalnymi przykładami sportowego charakteru Pułtuska, ale nie jedynymi. Miasto posiada zaplecze pozwalające rozwijać różne formy aktywności fizycznej. Ważną rolę pełnią między innymi obiekty Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji, w tym stadion miejski oraz pływalnia. Sportowe życie tworzą także kluby i sekcje działające w różnych dyscyplinach.
Szczególne znaczenie ma Publiczna Szkoła Podstawowa nr 4 z klasami sportowymi im. Ireny Szewińskiej. Szkoła nie tylko nosi imię wybitnej olimpijki, ale jest jednym z głównych filarów organizacyjnych międzynarodowych zawodów.
W ten sposób powstaje swoisty sportowy ekosystem: szkoła wychowuje i zachęca do aktywności, kluby rozwijają talenty, obiekty sportowe umożliwiają trening, a wielkie wydarzenia dają młodym zawodnikom możliwość sprawdzenia się i spotkania z innymi.
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów pułtuskich biegów jest ich sceneria. Start i meta zawodów znajdują się w centrum historycznego miasta, na rynku który ma około 400 metrów długości i należy do najdłuższych brukowanych rynków w Europie. Otoczony zabytkowymi kamienicami, z górującą pośrodku wieżą ratuszową, jest nie tylko cennym zabytkiem urbanistycznym, lecz także żywą przestrzenią spotkań, wydarzeń kulturalnych i sportowych. Sport spotyka się tu więc z historią i niepowtarzalną strukturą miejską.
Największym sukcesem biegowych inicjatyw jest być może to, że pamięć o Irenie Szewińskiej – naszej Wielkiej Przyjaciółce, zarówno miasta, Wspólnoty Polskiej jak sportowych inicjatyw, nie została zamknięta w podręcznikach historii sportu.
Jej imię nosi szkoła, jej nazwisko znajduje się w nazwie międzynarodowych zawodów, a kolejne roczniki dzieci i młodzieży spotykają się na starcie, poznając przy okazji historię jednej z największych polskich olimpijek.
To szczególny rodzaj sportowego dziedzictwa. Nie polega wyłącznie na przechowywaniu wspomnień o medalach. Polega na inspirowaniu następnych pokoleń do działania.
Irena Szewińska była wielką mistrzynią na bieżni, ale jej obecność w Pułtusku pokazuje także inną stronę jej działalności – zaangażowanie w rozwój młodych ludzi i ideę olimpizmu. Jej wieloletnia obecność na pułtuskich zawodach sprawiła, że stała się dla uczestników kimś więcej niż patronką. Stała się częścią historii tego wydarzenia.
Pułtusk jest przykładem miasta, w którym sport może pełnić funkcję znacznie szerszą niż rekreacja czy rywalizacja.
Może być narzędziem edukacji.
Może być sposobem na promocję miasta.
Może łączyć pokolenia.
Może przyciągać młodych ludzi z innych krajów.
Może wreszcie budować więź między Polską a Polonią.
Międzynarodowe Biegi Ireny Szewińskiej i Festiwal Biegowy są tego najlepszym przykładem. Dzięki współpracy wielu środowisk - samorządu, klubu sportowego i Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Pułtusk przynajmniej dwa razy w roku staje się miejscem szczególnego spotkania – młodości, sportu, polskiej historii budujących prawdziwą wspólnotę wartości.
A kiedy na pułtuskim rynku pojawiają się setki młodych biegaczy, najważniejsze nie jest to, kto przekroczy linię mety jako pierwszy. Najważniejsze jest to, że wszyscy startują razem.
I właśnie dlatego Pułtusk można dziś nazwać miastem, które naprawdę biegnie razem z nami, z każdym – w duchu sportu, olimpizmu i wspólnoty.
mail: biegpolonijny@swp.org.pl
