W atmosferze smutku i żalu za niewinnie zabitymi dziećmi – wychowankami warszawskiego Domu Sierot publiczności pokazano przedstawienie dziecięcego teatrzyku „Dialog” („Korczak i jego dzieci”) oraz „Warszawski alarm” teatru „Siódme niebo”.

Otwarcia wystawy dokonał konsul winnickiego KG RP Damian Ciarciński. Słowo powitalne wygłosiła pani Natalia Morozowa – dyrektorka biblioteki. Prowadzącą imprezy pani Marta Kaćwin tak opisała treść wystawy: „To zapoznanie się z światem Janusza Korczaka. Zapraszamy do przejścia wystawy jak labiryntu. Labirynt utworzony z przedstawionych tutaj plansz jest symbolem tamtych czasów – epoki przemian społecznych, zamętu, wojen i zaprasza nas do zmierzenia się z  polskim urywkiem historii.

Wystawa prezentuje idee i życie Korczaka nie trzymając się ściśle chronologii. Każdy temat ilustrowany jest zdjęciami z epoki, kadrami z filmu „Korczak“ w reżyserii A. Wajdy, fotografiami przedwojennej i okupacyjnej Warszawy oraz odpowiednimi tekstami.

Heroizm postaci Starego Doktora pokazany został poprzez jego niezwykłe dokonania. Dzięki zaprezentowaniu postawy życiowej Korczaka i idei, jakimi kierował się przez całe życie łatwiej zrozumieć jego heroiczną śmierć. Zatrzymajcie się i poczytajcie o Korczaku, przedwojennej Warszawie, o dramacie wojny, przyjrzyjcie się Korczakowi – pedagogowi, doktorowi, pisarzowi, poecie… Zobaczcie jak popularne i aktualne są jego myśli dzisiaj”.

Szczere łzy wzruszenia i smutku gościły na twarzach osób, które poświęciły godzinę swego życia, by osobiście odczuć tragizm losu „Starego Doktora” w czasach nazistowskiej okupacji. Widać było, że każdy przejął się losem żydowskich dzieci warszawskiego getta, nawołując do myśli: „To więcej nigdy nie może się powtórzyć. Dzieci nie można zabijać” – tak samo brzmiały ostatnie słowa aktora teatru „Siódme niebo”.

Wystawa zatrzyma się w Winnicy do 1 czerwca br. Plansze są wspaniale ilustrowane, z opisami, datami i mapami. Warto znaleźć 15 minut i wpaść do winnickiej biblioteki Timiriaziewa na ulicy Sobornej by rozszerzyć horyzonty swojej wiedzy o kraju prodków i jego kulturze.

Źródło: Wizyt.net

Zamek w Trokach, fot. wikipedia

Edward Narkiewicz urodził się w Trokach. W 1958 roku, w wieku 20 lat wyjechał do Polski. Ukończył studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Mieszkał i tworzył w Piasecznie, gdzie zmarł w 2007 roku.

Wystawa Edwarda Narkiewicza w Zamku Trockim jest realizacją idei samego artysty. To jego powrót do domu, do miejsca urodzenia.

Na niewielkiej przestrzeni wystawienniczej na Zamku Trockim zostanie rozmieszczonych blisko 50 obrazów. Są to obrazy wczesne, namalowane pod koniec lat 60., bezpośrednio po ukończeniu studiów w Warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz wybrane obrazy z ostatnich dwudziestu lat życia i twórczości Edwarda Narkiewicza.

Bliżej poznać twórczość tego wybitnego malarza będzie można dzięki towarzyszącemu wystawie katalogowi, w którym są zaprezentowane obrazy, odgrywające istotną rolę w jego dorobku, a obecnie znajdujące się w różnych kolekcjach muzealnych i prywatnych na całym świecie, od Afryki Południowej po Szwecję i od Japonii po Stany Zjednoczone. Katalog został przemyślany nie jako wydawnictwo dokumentujące wystawę, ale komplementarne do niej. Dzięki temu będzie można przybliżyć sobie około 150 prac Narkiewicza.

Edward Narkiewicz swoje dzieła wystawiał na kilkudziesięciu wystawach w kraju i za granicą, m. in. w Galerii Foksal, Galerii Zapiecek, Galerii Rzeźby, Galerii XXI, Galerii Domu Artysty Plastyka, Galerii Biblioteka, Galerii Stefan Szydłowski.

O sztuce artysty pisali Wiesław Borowski, Bogusław Borch-Wiśniewski, Magdalena Hniedziewicz, Roman Kałuża, Monika Małkowska, Wojciech Skrodzki, Mariusz Tchorek, Ignacy Witz.

Humanistyczne zainteresowania literaturą i historią stanowiły dobrą podstawę do otwarcia się na doświadczenia plastyczne z różnych epok i kultur. Te doświadczenia zostawiły swój ślad w jego obrazach. Historia sztuki światowej będzie tą pierwszą rzeczywistością, do której będzie się zwracał i poprzez którą będzie przybliżał nam obraz naszego świata i nas samych. Czasami nawiązuje wprost do dzieł, wykorzystuje jakieś ujęcie, motyw, rozwiązanie, czasami nawiązuje do klimatu i postawy artystów przez siebie podziwianych. Narkiewicz świetnie rysował i znakomicie widział i czuł kolor, choć bez trudu mógłby kopiować, to zawsze, nawet gdy cytował, zostawiał w obrazie swoje własne piętno.

Artysta zaskakiwał zarówno swoją stylistyczną nieuchwytnością, jak i wystawami w prestiżowych galeriach. Niechętnie pokazywał swoje prace w dużych przestrzeniach, nie lubił być ani przed, ani po, nie lubił być w czasie określanym następstwem wystaw, tworzącym ciągłość istnienia instytucji. Kreował własną przestrzeń dialogu. Przestrzeń, w której zdaje się, jest nieustannie poddawany swojego rodzaju próbom użyteczności lub, inaczej mówiąc, próbom wytrzymałościowym. Porzucone fragmenty pilśni, ramy starych obrazów, kawałki desek Narkiewicz przeprowadza, malując na nich swoje obrazy, z piekła śmietnika do nieba ogrodów sztuki. Tym samym przekształca je ze zwyczajnie nieużytecznych w przedmioty luksusowe. Nie niszczy obrazów, destrukcja nie jest jego celem, nie jest też tematem, on pokazuje swoje sposoby na oswojenie destruktów, nie podejmując się przy tym jakiejś gloryfikacji, czy artystowskiej fascynacji tym, co odrzucone, co na uboczu, czego jest mniej.

Nie raz Narkiewicz malował zegary, świeczniki, w których czas, przemijanie nas samych i otaczającej nas przyrody, jak i czas przestrzeni gwiezdnej, czas przemijania lat świetlnych jest czasem, wobec którego jesteśmy; to są nasze czasy. Narkiewicz jest profetyczny i nowatorski, wbrew sobie artystyczną formą wyprzedza nastroje towarzyszące dopiero mającym nadejść zdarzeniom historycznym i formacjom kulturowym, tak jak wyprzedził kulturę cytatu.

Wyjątkowość malarstwa Edwarda Narkiewicza polega na tym właśnie, że on cytuje nie tylko z przeszłości, ale i z przyszłości. W jego pokręconym poczuciu czasu i przyszłość do niego należy i tym samym, wbrew pozorom, jest malarzem rzeczywistości większości z nas.

Wystawa „Powrót do Ojczyzny” jest poświęcona 5. rocznicy śmierci artysty i jest pierwszą prezentacją jego twórczości na Litwie.

Współorganizatorami wystawy są przedsiębiorca Krzysztof Narkiewicz i Trockie Muzeum Historyczne. Kurator Wystawy — Galeria Stefan Szydłowski z Warszawy.

Wystawa jest organizowana ze środków prywatnych, przy wsparciu finansowym Samorządu Rejonu Trockiego.

Patronat nad wystawą objęła Ambasada RP w Wilnie. Patronat prasowy „Kurier Wileński”.

Na uroczystym otwarciu wystawy ma być obecna żona malarza Albina. Tu, w Trokach, mieszka również brat malarza Stanisław.

Kurier Wileński

Grupa 3 i 4-latków. Z lewej – nauczycielki Marta Wesołowski i Iwona Koszelak, fot. Elżbieta Popławska

W szkole tej świętowanie Dnia Matki, który przypada na dzień 13 maja, rozpoczęto już…  28 kwietnia. Kolejne uroczystości szkolne z tej okazji odbyły się w poszczególnych klasach: 5, 6, 10 i 12 maja, a ostatnia – 13 maja. Wiele akcentów w tych uroczystościach było wspólnych, dlatego przytoczę tylko kilka z nich.

6 maja 2012 r. uczniowie zerówki wystąpili przed swoimi mamusiami w sali przy Great Neck Rd. w Copiague, prezentując zdolności aktorskie w specjalnie przygotowanym montażu słowno-tanecznym. Na scenie wystąpiły dzieci z zerówki grupy A – przygotowane przez mgr Zdzisławę Wysocką i grupy B – przygotowane przez mgr Magdalenę Klapę. Występ małych artystów wywołał duże wzruszenie i nagrodzony został gromkimi brawami. Każda z mam otrzymała od swojego dziecka laurkę z  życzeniami oraz nieskończoną ilość uścisków i pocałunków. Na zakończenie dzieci wraz ze swoimi mamami zasiadły do stołu. Po wspólnym biesiadowaniu wszyscy pozowali do zdjęć na tle pięknej dekoracji, na której widniało hasło: „Niech 100 lat żyją mamy kochane”.

W klasie III B, pod okiem wychowawczyni Marty Wesołowski, która prowadzi również szkółkę tańca, dzieci przedstawiły ciekawą inscenizację pt. „Jak dobrze, że jesteś”. Wspaniale zaprezentowały się w wierszu Jerzego Kiersta zatytułowanym „Chopin”:

Przysiadł pod wierzbą – słucha,
o czym szepce gałązka krucha
o czym gwiżdże wilga złocista,
niewidzialna jak z bajki flecista.
Z tego szeptu i z tego gwizdania
już mazurek się nowy wyłania.
Oj da dana da dana,
Moja Mama kochana!

Te ostatnie dwa wersety dzieci dodały od siebie, aby jeszcze bardziej ucieszyć swoje mamusie. Zaśpiewały kolejną piosenkę, udekorowały wcześniej przygotowane ciasto i zasiadły przy swoich stoliczkach ze swoimi ukochanymi mamusiami.

W kolejnej uroczystości, 10 maja, klasa zaprezentowała swój program artystyczny, w którym wystąpiły dzieci w wieku 3-4 lata. W tym wieku, znam to również autopsji, dziewczynki bardzo lubią naśladować mamę i używać jej rzeczy, np. butów na wysokich obcasach, kosmetyków – aby wyglądać elegancko jak ona. Większość dziewczynek z tej grupy w szpilkach i wspaniałych kreacjach przybyła na Dzień Matki. Chłopcy, aby dorównać swoim koleżankom, wystroili się w krawaty i kapelusze. Tak wytwornie ubrane dzieciaki wystąpiły na scenie, wzbudzając radosny uśmiech swoich mam.

Mamo podaj, mamo zrób, mamo, mamo… W kolejnym wierszu dzieci przedstawiły ciężką pracę swoich ukochanych mam i ich wielką cierpliwość. Śpiewały i tańczyły, deklamowały wiersze. A uśmiechom nie było końca. Wspólny taniec z mamami nie był jednak najzabawniejszym punktem  programu. Ten moment nastąpił wówczas, kiedy mamy miały rozpoznać swoje podobizny namalowne przez ich własne pociechy. Jedna z mam nie tylko nie rozpoznała swojej postaci, ale była bardzo zaskoczona, dlaczego córka upodobniła ją do pirata. Zabawa była znakomita, dzieci i mamy zaśmiewały się do łez. Wspólna biesiada zakończyła kolejne najradośniejsze święto w roku.

Dzieci wystąpiły w ponad godzinnym programie, przygotowane przez panie: mgr Iwonę Koszelak – wicedyrektorkę szkoły i mgr Martę Wesołowski. Gratulujemy!

Elżbieta Popławska, Nowy Dziennik

Nieistniejący dziś kościół w Lelczycach (fundowany przez Feliksa Tyszkiewicza, 1909)

Podczas Mszy św. śpiewał chór „Polonez” z Mińska.

Uroczystą Mszę św. koncelebrował ks. Wincenty Siewruk, proboszcz parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Narowli, leżącej niedaleko Lelczyc. Opróćz proboszcza parafii lelczyckiej – ks. Witalisa Myszony - we mszy uczestniczył ks. Tadeusz Wołos SCI, proboszcz parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Mozyrzu, oraz ks. Wiktor Sinicki proboszcz parafii Trójcy Przenajświętszej w Kalinkowiczach.

Po Mszy św. odbyła się uroczysta procesja z Najświętszym Sakramentem, podczas której odśpiewano dziękczynny hymn „Ciebie, Boże, wychwalamy”. Następnie odbył się koncert chóru „Polonez”, działającego przy Związku Polaków na Białorusi w Mińsku.

Wiktoria Kozłowska, ZPB.org.pl

Śpiewa zespół Nos Te Domine, fot. Archiwum PDN

Na uznanie zasługuje organizacja tegorocznej imprezy zorganizowanej przez zarząd i członków PDN pod matczynym okiem prezes Elizabeth Majewski.

Pani prezes rozpoczęła uroczystość, przywitała gości i zaprosiła do wspólnej celebracji najważniejszego polskiego państwowego święta. Robert Jakobsze, członek PDN, solista i muzyk w zespole Nos Te Domine, kolejny już raz z dużą charyzmą poprowadził akademię. Sztandary wprowadzili i wyprowadzili członkowie zarządu Karol Wiencerz i Wiesław Maznio, a eskortował wiceprezes PDN Tadeusz Jasiński. Ksiądz Jerzy Bros, jako duchowy patron z parafii św. Jacka, w krótkim wystąpieniu przypomniał szczególne znaczenie Konstytucji 3 maja dla uzyskania niepodległości przez Polaków.

Wśród zaproszonych gości nie zabrakło znanych osobistości. Przybyli: burmistrz miasta Glen Cove – Ralph Suazi i przewodniczący Kongresu Polonii Amerykańskiej na południową cześć stanu Nowy Jork – Frank Milewski. Zarówno burmistrz, jak i przewodniczący KPA wygłosili okolicznościowe przemówienia, podkreślając swoje zadowolenie ze współdziałania i wspólnego świętowania tak ważnego dla Polonii dnia, jakim była 221. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja. Marta Pachacz, nauczycielka z Polskiej Szkoły Dokształcającej im. I. Paderewskiego, wygłosiła referat przybliżając to wydarzenie.

Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie, a drugą na świecie – po konstytucji amerykańskiej z 1787 roku. Obie konstytucje uznawane są przez politologów za bardzo postępowe jak na owe czasy dokumenty. Konstytucja 3 maja przez kolejne pokolenia pomagała podtrzymywać polskie dążenia do niepodległości i stworzenia sprawiedliwego społeczeństwa. W Polsce uznaje się ją za ukoronowanie wszystkiego, co dobre i oświecone w polskiej historii i kulturze.

W programie artystycznym wystąpili: niestrudzony w swoim społecznym posłannictwie Chór Ogińskiego, następnie Boże Skrzaty – młodzieżowy zespół wokalny – zaśpiewał dwie piosenki: „Płynie Wisła, płynie…” i „Jak długo na Wawelu”. A potem Ewelina Backiel, solistka zespołu Nos Te Domine, zaśpiewała piosenkę „Tu wszędzie jest moja ojczyzna”, a prof. Justyna Widera przeczytała wiersz Marka Grechuty „Ojczyzna”. Mateusz Majka – laureat konkursu Młode Talenty z Polskiej Szkoły Dokształcającej im. Jana Ignacego Paderewskiego – zagrał na pianinie utwór Chopina „Preludium kropli deszczu”. Darek Walencik deklamował wiersz Lecha Makowieckiego „Obudź się Polsko”, a znakomita skrzypaczka młodego pokolenia Krystyna Wirkowski zagrała utwór Wieniawskiego „Legenda”. Potem Tomek Kozakiewicz zaśpiewał pieśń „Legiony”, a zespół wokalno-instrumentalny Nos Te Domine wystąpił z wiązanką melodii patriotycznych.

Wszyscy artyści zostali sowicie nagrodzeni oklaskami. Program artystyczny przygotował i wyreżyserował Bogdan Czerwonka – założyciel zespołów Nos Te Domine, Boże Skrzaty i organista w kościele św Jacka.

Po akademii goście zostali zaproszeni na poczęstunek, który przygotował zarząd PDN. Akademia odbyła się w godzinach popołudniowych, po uroczystej mszy w parafii św. Jacka w Glen Head. Mszę święta celebrował prałat Richard Kopiński w asyście ks. Jerzego Bresa. Podczas tej uroczystej mszy, sztandary przed ołtarz wnieśli harcerze, w towarzystwie weteranów i członków PDN.

Elżbieta Popławska, Nowy Dziennik

Zespół „Promyczki dobra” z Nowego Sącza (Fot. Sabina Różycka)

Mieszkańców i gości miasta, szczególnie dzieci i młodzież, oczarowały zaczepne melodie ich polskich rówieśników. „Możemy sławić Boga piosenką i tańcem, a nie tylko modlitwą i obecnością w kościele, – mówią młodzi artyści. – Cieszymy się, że pasja pomaga nam w życiu i we wzmocnieniu wiary. Śpiewaliśmy nawet w Watykanie dla papieża Jana Pawła II – jednego z najwybitniejszych Polaków na świecie”.

Dzieci z iwano-frankowskiej szkoły nr 3 z polskim językiem odpowiedziały swoim koncertem. Na pamiątkę wspólnego występu (Fot. Sabina Różycka)Pod kierownictwem nauczycielki Barbary Bodziechowskiej przygotowały montaż słowno-muzyczny, poświęcony Konstytucji 3. Maja i historii Stanisławowa. Razem z rówieśnikami z Nowego Sącza młodzi mieszkańcy Stanisławowa śpiewali wspólnie na dziedzińcu kościoła p.w. Chrystusa Króla. Zebrało się dużo ludzi. Przybyły delegacje z powiatu nowosądeckiego, Koszalina, Chrzanowa. Młodzi wykonawcy zostali obdarowani licznymi prezentami i upominkami. Szczególne powody do radości mieli członkowie Towarzystwa „Przyjaźń” z przewodniczącą Lucyną Kubicką, która zaznaczyła, że z tak utalentowaną młodzieżą lokalna polska społeczność ma przyszłość.

Sabina Różycka, Kurier Galicyjski

W Zjeździe, który trwał cztery dni, wzięli udział nauczyciele i członkowie organizacji polonijnych z 18 krajów różnych kontynentów. Na obradach byli obecni m.in.: podsekretarz stanu w MEN Mirosław Sielatycki, naczelnik Wydziału ds. Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą w MSZ Mieczysław Sokołowski oraz burmistrz Ostródy Olgierd Dąbrowski. Spotkanie prowadził wiceprezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Dariusz Piotr Bonisławski.

Podczas Zjazdu zainaugurowano projekt edukacyjny i szkoleniowy „Akademia Polskości”, który powstał na podstawie partnerskiego porozumienia zawartego między Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska” a Szkołą Wyższą Psychologii Społecznej. Jego uroczyste podpisanie oraz zaprezentowanie idei, celów i zaplanowanych działań odbyło się podczas uroczystego otwarcia Zjazdu. Projekt również zostanie zaprezentowany w trakcie jubileuszowego XII Zjazdu Nauczycieli Polonijnych i Komitetów rodzicielskich w Chicago w maju tego roku. 

Wychodząc naprzeciw potrzebom i oczekiwaniom nauczycieli kształcących polskie dzieci za granicą, inicjatorzy projektu postanowili zorganizować roczne studia podyplomowe przy Warszawskiej SWPS. Są one skierowane do pedagogów, którzy pragną pogłębić wiedzę  na temat ojczystego kraju – m.in. w zakresie jego najnowszej historii, najważniejszych wydarzeń w kulturze i sztuce oraz bieżących problemów społeczno-politycznych. Chęć współpracy zgłosiło wielu wybitnych polskich specjalistów, m.in. znany językoznawca Jerzy Bralczyk, oraz kilka ośrodków akademickich: Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski oraz Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej.

Specjalny partner imprezy – Kongres Polonii Amerykańskiej – zaprezentował  działalność środowisk polonijnych w USA. Odbyły się także warsztaty projektowe przygotowane przez trenerów Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, których celem było  praktyczne zapoznanie uczestników z istniejącymi programami finansowania współpracy międzynarodowej w zakresie edukacji. Kontynuując rozpoczętą w 2010 roku tradycję, tegoroczny Zjazd był miejscem prezentacji wybranego środowiska polonijnego. W 2012 roku była to społeczność polska zamieszkująca Stany Zjednoczone, stąd jednym z partnerów przedsięwzięcia był Kongres Polonii Amerykańskiej.

Przedstawiciele środowisk polonijnych opowiedzieli się także za poszerzeniem oferty kursów metodycznych, prowadzonych do tej pory przez Polonijne Centrum Nauczycielskie (PCN) w Lublinie, oraz za podpisaniem umów dwustronnych z krajami UE dotyczących uznania kwalifikacji zawodowych nauczycieli polonijnych, które zdobywają oni w Polsce zarówno w ramach studiów regularnych, jak i podyplomowych. Wypowiedzieli się przeciw ograniczeniom środków finansowych na pobyty edukacyjne dzieci i młodzieży w Polsce, a w szczególności na zloty młodzieży polonijnej. Organizacje ze Wschodu wystąpiły o zniesienie opłat za egzaminy i certyfikaty potwierdzające znajomość języka polskiego dla osób legitymujących się Kartą Polaka.

Nauczycieli polonijnych przyjął rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego prof. dr hab. Józef Górniewicz, który przedstawił inwestycje zrealizowane w ostatnich latach na uczelni: m.in. Regionalne Centrum Informatyczne, Centrum Akwakultury i Inżynierii Ekologicznej, nowe wydziały matematyki i robotyki. Zachęcał młodzież polonijną do podejmowania studiów w Polsce.

Na zakończenie obrad uczestnicy skierowali liczne postulaty do władz polskich i do Stowarzyszenia Wspólnota Polska, m.in. w sprawie podjęcia rozmów bilateralnych oraz na szczeblu Komisji Europejskiej o zastosowaniu dyrektywy UE dotyczącej prawa dzieci migrujących pracowników do nauki języka ojczystego. Zaapelowali o obronę praw polskiej mniejszości narodowej na Litwie. „Zwracamy się do władz państwa polskiego o podjęcie działań w obronie praw polskiej mniejszości narodowej na Litwie, ze szczególnym uwzględnieniem jej praw do edukacji w j. polskim. Działania te powinny zmierzać do wyegzekwowania poszanowania praw Polaków do nauki w j. polskim i zmiany polityki rządu litewskiego ograniczającej pod względem prawnym i finansowym działalność szkół polskich na Litwie” – zapisano w postulatach na zakończenie Zjazdu.

W ramach imprez towarzyszących Zjazdowi nauczyciele polonijni zostali zaproszeni na odbywającą się w Ostródzie galę finałową ogólnopolskiego konkursu tańca towarzyskiego dzieci i młodzieży z udziałem par polonijnych oraz odbyli rejs statkiem po Kanale Elbląsko-Ostródzkim.

SWP

Zobacz także:

Transmisja z obrad III Światowego Zjazdu Nauczycieli Polonijnych

Bożena Chojnacka: Od III Światowego Zjazdu Nauczycieli Polonijnych w Ostródzie mija zaledwie dwa tygodnie. Przypomnijmy, wzięli w nim udział nauczyciele polonijni z dwudziestu krajów świata. Tak licznemu gremium przedstawił pan nowy projekt studiów dla nauczycieli. Proszę przybliżyć ideę tego zamierzenia.

Prof. Gruszczyński: Przede wszystkim należy podkreślić, że na razie jest to rzeczywiście projekt, choć już dość zaawansowany. Pod nazwą “Akademia Polskości” kryje się studium podyplomowe dla nauczycieli polonijnych, które – mamy nadzieję – zostanie uruchomione po raz pierwszy w roku akademickim 2012/2013 w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, a organizowane jest we współpracy ze Stowarzyszeniem “Wspólnota Polska”.

Bożena Chojnacka: Wiem od pana, że przed wami był ktoś inny, kto wpadł na podobny pomysł?

Prof. Gruszczyński: Trudno powiedzieć, że “przed nami”, ponieważ projektodawcy są w dalszym ciągu zaangażowani w realizację naszego projektu. Ale rzeczywiście, pomysł zrodził się dwukrotnie. Pierwszym projektodawcą był profesor Roman Laskowski, wybitny językoznawca, autor między innymi monografii o problemach uczenia się języka polskiego przez dzieci ze środowisk polonijnych (na przykładzie środowisk polonijnych w Szwecji).

Profesor zwrócił uwagę na to, że trzeba wspomóc nauczycieli polonijnych, ponieważ mają oni pod opieką ogromną rzeszę dzieci polskich, które być może będą kiedyś chciały wrócić do Polski i choćby z tego powodu powinny mieć szansę na kształcenie w zakresie przedmiotów polonistycznych na jak najwyższym poziomie.

Po prostu nie wolno doprowadzić do tego, żebyśmy te dzieci stracili jako Polaków. Niezależnie od profesora Laskowskiego, do podobnych wniosków doszło Stowarzyszenie “Wspólnota Polska”, które nawiązało kontakt z naszą Szkołą, tzn. Szkołą Wyższą Psychologii Społecznej w Warszawie (najlepszą niepubliczną polską uczelnią humanistyczną), a dokładniej z profesorem Jerzym Bralczykiem. Obie inicjatywy połączyły się i po wielu dyskusjach, spotkaniach powstała idea rocznego studium, które będzie prowadzone w naszej Szkole.

Bożena Chojnacka: Kto będzie wykładał w tym studium i do kogo jest adresowane?

Prof. Gruszczyński: Będzie ono prowadzone przez wykładowców związanych głównie z SWPS, ale zaprosiliśmy też specjalistów z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego. Przeznaczone jest dla nauczycieli ze środowisk polonijnych. W pierwszej edycji z USA, a dokładniej z okręgu chicagowskiego. Już w przyszłym tygodniu wybieramy się za ocean na zjazd nauczycieli w Chicago, gdzie prezentować będziemy ideę “Akademii Polskości”.

Mamy nadzieję, że w następnych latach będziemy mogli zaproponować nasze studia kolejnym środowiskom, zarówno z USA, jak i z Europy (jesteśmy po wstępnych rozmowach z przedstawicielami środowisk nauczycielskich z Wielkiej Brytanii, Holandii, Niemiec, Francji i Skandynawii).

Bożena Chojnacka: Jaka będzie forma zajęć?

Prof. Gruszczyński: W czasie studiów zajęcia będą prowadzone na różne sposoby: będą tzw. zajęcia e-learningowe, będą zajęcia prowadzone przez naszych wykładowców na miejscu w USA, będzie też dwutygodniowa “szkoła letnia” w Polsce.

Bożena Chojnacka: A jaki program studium?

Prof. Gruszczyński: Najogólniej można powiedzieć, że będzie on nastawiony na aktualizacje wiedzy polonistycznej (język, literatura, kultura), ale też na ukazanie aktualnej politycznej sytuacji w Polsce (m.in. miejsce i rola Polski w Unii Europejskiej, w NATO itp.), najnowszą historię Polski oraz historię emigracji, problemy metodyczne, psychologiczne, socjologiczne. Będą też “treningi” uczące pracy z grupą oraz metod nauczania przez zabawę. Jednak głównym celem będzie poszerzenie lub przypomnienie wiedzy o języku polskim. W bloku językoznawczm znajdą się zagadnienia z fonetyki, gramatyki i leksykologii.

Bożena Chojnacka: A bardziej szczegółowo o propozycji “szkoły letniej” w Polsce?

Prof. Gruszczyński: Planujemy tygodniowy pobyt nauczycieli w naszej warszawskiej uczelni i drugi tydzień w Ostródzie, którą nauczyciele poznali, uczestnicząc w zjazdach. W czasie szkoły letniej będą prowadzone zajęcia na temat różnych aspektów współczesnej kultury i sztuki w Polsce (muzyka, plastyka, film, teatr). Odbędą się też spotkania z twórcami. Prócz tego zajęcia poświęcone bilingwizmowi prowadzić będzie projektodawca szkoły, profesor Roman Laskowski. Cały czas będziemy się też starali pokazywać nowe zjawiska zachodzące zarówno w kulturze polskiej, jak i w naszym języku. Będziemy działali pod hasłem: co nowego słychać w polszczyźnie?

Bożena Chojnacka: Trochę się obawiam tej ostatniej zapowiedzi. Byłam zaskoczona, słuchając jakim językiem posługiwał się jeden z młodych ludzi, prezentujący na zjeździe w Ostródzie cały pakiet zagadnień związanych z różnymi formami pomocy dla nauczycieli i uczniów. Był to język bardzo nowoczesny, młodzieżowy. Czy jednak poprawny? Trudno będzie panu odpowiedzieć na to pytanie, nie będąc na tej prezentacji. Wiem jednak, że nauczycielom “wcześniej urodzonym” trudno będzie zaakceptować pewne nowości językowe. Co pan na to?

Prof.Gruszczyński: Nie wszystkie nowinki językowe muszą się nam podobać. Niewątpliwie wielu nowych słów i zwrotów nauczyciele nigdy nie powinni stosować. Nie znaczy to jednak, że mają ich nie znać. To trochę tak jak w biologii: poznajemy nie tylko piękne i pożyteczne rośliny czy zwierzęta. Uczymy się przecież zarówno o groźnych drapieżnikach, ohydnych pasożytach i uporczywych chwastach. Podobnie z językiem – specjalista powinien o nim wiedzieć jak najwięcej, natomiast używać tylko tego, co uznaje za stosowne i potrzebne w danej sytuacji.

Bożena Chojnacka: Wśród wybranych zagadnień z zakresu poprawności językowej i kultury języka znajdą się m.in. warsztaty ze stylistyki praktycznej i redagowanie tekstów, w tym także poprawianie tekstów uczniowskich. Czy należy przejmować się naleciałościami regionalnymi? Wielu nauczycieli, nawet nie zdając sobie z tego sprawy mówi z ‘akcentem’ wyniesionym z kurpiowszczyzny, rzeszowszczyzny czy innych rejonów Polski.

Prof.Gruszczyński: Poprawność językowa i znajomość normy ogólnopolskiej to obowiązek każdego polskiego nauczyciela. Oczywiście prawie niemożliwe jest wyzbycie się fonetycznych cech gwarowych, jeśli ktoś “odziedziczył” je po swoich rodzicach i dziadkach. Dużo łatwiej nauczyć się przestrzegania norm językowych w zakresie gramatyki czy doboru wyrazów. Nie dobrze by było, żeby polscy nauczyciele za granicą (a tym bardziej w Polsce!) mylili znaczenia np. słów bynajmniej i przynajmniej, żeby nie umieli odróżnić w swojej polszczyźnie wyrazów o zasięgu ogólnopolskim od gwarowych czy – tym bardziej – używanych tylko przez Polaków w USA.

Bożena Chojnacka: Obok zagadnień z języka polskiego będzie także historia, kultura polska, najnowsza literatura polska oraz współczesne nurty w muzyce i sztuce plastycznej. Czy coś pominęłam?

Prof.Gruszczyński: Jak już wspomniałem wcześniej, uważamy, że przybliżenie tego, co najnowsze w kulturze, sztuce i literaturze, jest bardzo ważne dla nauczycieli mieszkających na co dzień poza krajem. Wydaje się nam, że ważna jest znajomość nie tylko przejawów kultury wysokiej. Polski nauczyciel za granicą powinien mieć świadomość istnienia nowych zjawisk w kulturze popularnej (była o tym mowa w jednym z wykładów w Ostródzie), a także zmieniającego się na naszych oczach folkloru, zarówno wiejskiego, jak i miejskiego. Będą więc zajęcia poświęcone i takiej problematyce.

Bożena Chojnacka: Nauczyciel poszerzy swoją wiedzę. Czy może jeszcze liczyć na inne korzyści płynące z tego, że ukończy takie studium. Czy może liczyć, że te studia będą honorowane w kraju zamieszkania? Czy będzie to trochę “sztuka dla sztuki”? I ostatnie pytanie: Czy ma pan profesor rozeznanie, jakie rodzaje szkół funkcjonują w krajach, do których chcecie dotrzeć ze studium pod nazwą “Akademia Polskości”?

Prof. Gruszczyński: Bardzo byśmy chcieli, żeby dyplom naszych studiów był honorowany w krajach zamieszkania nauczycieli, będących naszymi studentami. W wypadku Stanów Zjednoczonych mamy nadzieję, że tak będzie. Oczywiście, dotyczy to tych nauczycieli, którzy są nauczycielami w świetle amerykańskiego prawa i którzy w związku z tym mają obowiązek się systematycznie dokształcać. Zadbamy o to, żeby świadectwo wydawane przez nas miało wszystkie cechy niezbędne do uznania go w kraju zamieszkania.

Mamy natomiast świadomość, że wielu polskich nauczycieli za granicą to osoby, które nie są “zawodowymi” nauczycielami. Pracują z dziećmi w czasie weekendów, a w tygodniu zajmują się zupełnie czym innym. Takim nauczycielom dyplom naszych studiów nie jest niezbędny, mamy jednak nadzieję, że i oni, i rodzice uczonych przez nich dzieci, mają świadomość konieczności dokształcania się, aktualizacji wiedzy i poznawania nowych metod nauczania.

Jesteśmy otwarci dla nauczycieli ze wszystkich szkół polonijnych, natomiast nie zajmujemy się szkołami polskimi działającymi przy polskich placówkach dyplomatycznych i handlowych za granicą. Mamy nadzieję, że nauczyciele ze środowisk polonijnych w Stanach Zjednoczonych dobrze ocenią naszą inicjatywę. Oczekujemy od nich życzliwego przyjęcia i twórczej krytyki naszych działań.

Bardzo dziękuję za rozmowę!

Bożena Chojnacka

„O remont naszej szkoły zabiegaliśmy już od dawna, jeszcze za życia prof. Andrzeja Stelmachowskiego” – opowiada Alfreda Jankowska, dyrektor Szkoły Średniej im. Józefa Obrembskiego w Mejszagole. Główny gmach szkoły, pochodzący z 1939 roku, od lat czekał na gruntowny remont. Został on umożliwiony dopiero przed rokiem, kiedy w projekcie, zainicjowanym przez administrację szkoły i Samorząd Rejonu Solecznickiego, zgłosiło udział Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”.

W ramach pierwszego etapu prac remontowych, trwających od sierpnia do grudnia ubiegłego roku, wyłożono kostką brukową plac przed szkołą, ogrodzono teren, wymieniono stary dach, poddano gruntownemu remontowi fasadę szkoły, odnowiono aulę i salę sportową. Głównym wykonawcą prac remontowych, które były kontynuowane także na początku bieżącego roku, była spółka budowlana „Chanita” z Wilna.

Drugi etap prac objął między innymi wymianę instalacji elektrycznej, wymianę systemu grzewczego i instalację systemu przecipożarowego. „Dzisiaj nasza szkoła zmieniła się nie do poznania. Cieszymy się, że nasze marzenie wreszcie doczekało się realizacji” – powiedziała „Wilnotece” dyrektor Szkoły Średniej im. ks. Józefa Obrembskiego w Mejszagole Alfreda Jankowska.

14 maja tego roku w odnowionej placówce odbyła się uroczystość z okazji ukończenia remontu, w której udział wzięły władze rejonu wileńskiego, przedstawiciele Wydziału Konsularnego Ambasady RP na Litwie, przedstawiciele Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, eurodeputowany Waldemar Tomaszewski. Uroczystego poświęcenia szkoły dokonał dziekan parafii Mejszagoła ks. Józef Aszkiełowicz.

Wilnoteka.lt