Od północy Polska graniczy z Morzem Bałtyckim (dł. wybrzeża morskiego 528 km) oraz z należącym do Rosji Obwodem Kaliningradzkim (długość granicy 210 km); od wschodu z Litwą (długość granicy 103 km), Białorusią (długość granicy 416 km) oraz Ukrainą (długość granicy 529 km); od południa ze Słowacją (długość granicy 539 km) i Czechami (długość granicy 790 km) a na zachodzie z Niemcami (długość granicy 467 km). Łączna długość granic wynosi 3582 km.
Powierzchnia Polski wynosi 312 685 km2, w tym powierzchnia lądowa – 304.465 km2, a wodna 8 220 km2. Pod względem terytorialnym zajmuje 63 miejsce na świecie i 9 miejsce wśród krajów europejskich – większą powierzchnię od Polski mają w Europie: Rosja, Ukraina, Francja, Hiszpania, Szwecja, Niemcy, Finlandia i Norwegia.
Przeważająca część obszaru Polski (99,7% – 311,9 tys. km2) leży w zlewisku Morza Bałtyckiego, w tym dorzecze Wisły zajmuje 53,9%, dorzecze Odry 34%, rzeki pobrzeża Morza Bałtyckiego 11% i dorzecze Niemna 0,8%.
Średnia wysokość terytorium Polski wynosi 173 m nad poziomem morza. Przeważająca część terytorium Polski (ok. 91,3%) ma charakter nizinny (o wysokości do 300 m n.p.m.)z krajobrazem młodoglacjalnym w pasie północnym i środkowym oraz staroglacjalnym na południu. W południowej części Polski przeważają obszary wyżynne (od 300 do 500 m n.p.m.), stanowiące ok. 5,6% ogólnej powierzchni oraz obszary górskie (powyżej 500 m n.p.m) z pasmami górskimi – ok. 3,1% ogónej powierzchni. Najwyższy szczyt górski stanowią Rysy w Tatrach (2499 m n.p.m.), zaś najniżej położona jest depresja na Żuławach Wiślanych koło miescowości Raczki Elbląskie (1,8 m p.p.m.).Mimo przewagi nizin krajobraz Polski jest dość urozmaicony. Charakteryzuje się pasmowym układem krain geograficznych i bogatym ukształtowaniem powierzchni.
Wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego ciągnie się pas nadmorskich nizin (Pobrzeży Południowobałtyckich), które największą swoją szerokość osiągają w obniżeniach dolin rzecznych – Odry do 100 km i Wisły do 50 km.
Morska linia brzegowa jest na ogół wyrównana, zaś samo wybrzeże najczęściej płaskie, akumulacyjne – mierzeje, przybrzeżne jeziora, wydmy, piaszczyste plaże. Niezbyt wysokie klify występują jedynie miejscami.
Pas pojezierzy charakteryzuje się krajobrazem młodoglacjalnym i pokryty jest osadami polodowcowymi, pochodzącymi z ostatniego zlodowacenia.
Wisła dzieli ten pas na Pojezierze Pomorskie (najwyższe wzniesienie – Wieżyca, 329 m n.p.m.) i Mazurskie (Dylewska Góra, 312 m n.p.m.). Pojezierza na wschód od Wisły cechują się większą liczbą jezior – tzw. Kraina Wielkich Jezior Mazurskich.
W szerokim pasie Nizin Środkowopolskich, charakteryzujących się rzeźbą staro- i peryglacjalną, wyróżnia się Nizinę Południowowielkopolską, Nizinę Śląską i Nizinę Mazowiecką.
Na południu Polski znajduje się pas starych gór i wyżyn silnie zróżnicowany pod względem geologii i rzeźby. Wśród nich wydziela się: Sudety (najwyższy szczyt Śnieżka, 1602 m n.p.m.), Podgórze Sudeckie (najwyższy szczyt Ślęża, 718 m n.p.m.), Wyżynę Śląską (najwyższy szczyt Góra Świętej Anny, 400 m n.p.m.), Wyżynę Krakowsko-Częstochowską (najwyższy szczyt Góra Zamkowa, 504 m n.p.m.), Nieckę Nidziańską (190-300 m n.p.m.) oraz Góry Świętokrzyskie z najwyższym pasmem – Łysogórami (najwyższy szczyt Łysica, 612 m n.p.m.).
Ok. 6% powierzchni kraju zajmują młode góry fałdowe – Karpaty, w skład których wchodzą m.in.: Beskid Śląski, Beskid Mały, Beskid Makowski, Beskid Wyspowy, Beskid Żywiecki, Beskid Sądecki, Gorce, Pieniny, Tatry, Beskid Niski, Bieszczady.
Głównymi rzekami Polski są Wisła (największe dopływy – Dunajec, San, Wieprz, Pilica, Bugo-Narew, Bzura, Drwęca, Wda) i Odra (największe dopływy – Nysa Kłodzka, Bóbr, Nysa Łużycka, Warta).
Najdłuższe rzeki w Polsce to:
- Wisła – 1047 km
- Odra – 854 km (w tym na terenie Polski 742 km)
- Warta – 808 km
- Bug – 772 km (w tym na terenie Polski 587 km)
W Polsce znajduje się ponad 9300 jezior o pow. powyżej 1 ha. Największe z nich to: Śniardwy (pow. 11 383 ha), Mamry (pow. 10 495 ha), Łebsko (pow. 7 142 ha), Dąbie (pow. 5 600 ha), zaś najgłębsze to: Hańcza (108,5 m), Drawsko (79,7 m), Wielki Staw Polski (79,3 m), Czarny Staw pod Rysami (76,4 m) i Wigry (73 m).
Polska leży w strefie przejściowej klimatu umiarkowanego. Równoleżnikowy układ rzeźby terenu, którego wysokość stopniowo wzrasta od basenu Morza Bałtyckiego w kierunku południowym, stanowi ważny czynnik w kształtowaniu się warunków klimatycznych w Polsce. Umożliwia on swobodną równoleżnikową oraz z północy na południe wymianę mas powietrza. Ścieranie się nad terytorium Polski przeważających polarno-morskich mas powietrza znad Europy Zachodniej i polarno-kontynentalnych ze wschodu decydują o znacznej zmienności warunków pogodowych i wahań długości poszczególnych pór roku. Mniejszy wpływ na klimat Polski mają masy powietrza arktycznego, zwrotnikowego-morskiego i zwrotnikowo-kontynentalnego.
Masy powietrza polarno-morskiego z zachodu (ok. 60% w roku) przynoszą latem ochłodzenie, wzrost zachmurzenia i wilgotności z opadami deszczu, zimą – ocieplenie, mgły i opady śniegu.
Masy powietrza polarno-kontynentalnego ze wschodu przynoszą latem słoneczną, upalną i suchą pogodę, zimą – również słoneczną i suchą lecz z silnymi mrozami.
Masy powietrza arktycznego (najczęściej występują zimą i wiosną – „zimni ogrodnicy”) przynoszą zwykle gwałtowne ochłodzenie i wietrzną pogodę.
Masy powietrza zwrotnikowo-kontynentalnego (rzadkie, głównie latem i jesienią – „złota polska jesień”) przynoszą piękną ciepłą i suchą pogodę.
Masy powietrza zwrotnikowo-morskiego przynoszą latem upalną i burzową pogodę, zimą – gwałtowne ocieplenie, odwilż i silne wiatry (w górach „halny”).
Średnia temperatura w lecie waha się pomiędzy 16,5°C a 20°C, w zimie – między -6°C a 0°C. Średnia roczna temperatura powietrza w Polsce wynosi 7-8°C (poza obszarami górskimi). Minimalne temperatury odnotowane w Polsce spadały poniżej -35°C, a najwyższe dochodziły do 38°C.
Średnie opady wynoszą w Polsce ok. 600 mm rocznie, z czego 2/3 przypada w półroczu letnim.
- Pobrzeża Południowobałtyckie
- Pojezierza pomorskie
- Polska północno-wschodnia
- Pojezierza wielkopolskie
- Niziny południowo-zachodnie
- Niziny środkowe i wschodnie
- Sudety i Przedgórze Sudeckie
- Wyżyna Śląsko-Krakowska
- Wyżyna Małopolska
- Wyżyny południowo-wschodnie
- Północne Podkarpacie
- Karpaty Zachodnie i Wschodnie
(wg międzynarodowej klasyfikacji regionów Europy)
Pobrzeża Południowobałtyckie
Pobrzeże Gdańskie
Mierzeja Helska, Mierzeja Wiślana, Pobrzeże Kaszubskie, Równina Warmińska, Wybrzeże Staropruskie, Wysoczyzna Elbląska, Żuławy Wiślane
Pobrzeże Koszalińskie
Pradolina Łeby i Redy, Równina Białogardzka, Równina Sławieńska, Wybrzeże Słowińskie, Wysoczyzna Damnicka, Wysoczyzna Żarnowiecka
Pobrzeże Szczecińskie
Dolina Dolnej Odry, Równina Goleniowska, Równina Gryficka, Równina Nowogardzka, Równina Pyrzycka, Równina Wełtyńska, Równina Wkrzańska, Uznam i Wolin, Wybrzeże Trzebiatowskie, Wzgórza Bukowe, Wzgórza Szczecińskie
Pojezierza Południowobałtyckie
Dolina Dolnej Wisły
Dolina Fordońska, Dolina Kwidzyńska, Kotlina Grudziądzka
Pojezierze Chełmińsko-Dobrzyńskie
Dolina Drwęcy, Garb Lubawski, Pojezierze Brodnickie, Pojezierze Chełmińskie, Pojezierze Dobrzyńskie, Równina Urszulewska
Pojezierze Leszczyńskie
Pojezierze Krzywińskie, Pojezierze Sławskie, Równina Kościańska, Wał Żerkowski
Pojezierze Lubuskie
Bruzda Zbąszyńska, Lubuski Przełom Odry, Pojezierze Łagowskie, Równina Torzymska
Pojezierze Południowopomorskie
Bory Tucholskie, Dolina Brdy, Dolina Gwdy, Pojezierze Dobiegniewskie, Pojezierze Krajeńskie, Pojezierze Wałeckie, Pojezierze Szczecinieckie, Równina Charzykowska, Równina Drawska, Równina Gorzowska, Równina Piławska, Wysoczyzna Świecka
Pojezierze Wielkopolskie
Pojezierze Chodzieskie, Pojezierze Gnieźnieńskie, Pojezierze Kujawskie, Pojezierze Poznańskie, Poznański Przełom Warty, Równina Inowrocławska, Równina Wrzesińska
Pojezierze Wschodniopomorskie
Pojezierze Iławskie, Pojezierze Kaszubskie, Pojezierze Starogardzkie
Pojezierze Zachodniopomorskie
Pojezierze Bytowskie, Pojezierze Choszczeńskie, Pojezierze Drawskie, Pojezierze Ińskie, Pojezierze Myśliborskie, Wysoczyzna Łobeska, Wysoczyzna Polanowska
Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka
Dolina Środkowej Noteci, Kotlina Freienwaldzka, Kotlina Gorzowska, Kotlina Płocka, Kotlina Toruńska
Pradolina Warciańsko-Odrzańska
Dolina Środkowej Obry, Dolina Środkowej Odry, Kotlina Kargowska, Kotlina Śremska
Wzniesienia Zielonogórskie
Dolina Dolnego Bobra, Wał Zielonogórski, Wysoczyzna Czerwieńska, Wzniesienia Gubińskie
Niziny Środkowopolskie
Obniżenie Milicko-Głogowskie
Kotlina Milicka, Kotlina Żmigrodzka, Obniżenie Nowosolskie, Pradolina Głogowska
Nizina Południowopodlaska
Obniżenie Węgrowskie, Podlaski Przełom Bugu, Pradolina Wieprza, Równina Łukowska, Wysoczyzna Kałuszyńska, Wysoczyzna Lubartowska, Wysoczyzna Siedlecka, Wysoczyzna Żelechowska
Nizina Południowowielkopolska
Dolina Konińska, Kotlina Grabowska, Kotlina Kolska, Kotlina Sieradzka, Kotlina Szczercowska, Równina Rychwalska, Wysoczyzna Kaliska, Wysoczyzna Kłodawska, Wysoczyzna Leszczyńska, Wysoczyzna Łaska, Wysoczyzna Turecka, Wysoczyzna Wieruszowska, Wysoczyzna Złoczewska
Nizina Północnomazowiecka
Dolina Dolnej Narwi, Międzyrzecze Łomżyńskie, Równina Kurpiowska, Równina Raciąska, Wysoczyzna Ciechanowska, Wysoczyzna Płońska, Wzniesienia Mławskie
Nizina Śląska
Pradolina Wrocławska, Wysoczyzna Średzka, Równina Wrocławska, Równina Grodkowska, Równina Oleśnicka, Równina Opolska, Dolina Nysy Kłodzkiej, Równina Niemodlińska, Płaskowyż Głubczycki, Kotlina Raciborska, Obniżenie Małej Panwi, Wysoczyzna Rościsławicka
Nizina Środkowomazowiecka
Dolina Dolnego Bugu, Dolina Środkowej Wisły, Kotlina Warszawska, Równina Garwolińska, Równina Kozienicka, Równina Kutnowska, Równina Łowicko-Błońska, Równina Warszawska, Równina Wołomińska
Wał Trzebnicki
Kotlina Ścinawska, Wzgórza Dalkowskie, Wzgórza Ostrzeszowskie, Wzgórza Twardogórskie, Wzgórza Trzebnickie, Wzniesienia Żarskie
Wzniesienia Południowomazowieckie
Dolina Białobrzeska, Równina Piotrkowska, Równina Radomska, Wysoczyzna Bełchatowska, Wysoczyzna Rawska, Wzniesienia Łódzkie
Niziny Sasko-Łużyckie
Obniżenie Dolnołużyckie
Kotlina Zasiecka
Nizina Śląsko-Łużycka
Bory Dolnośląskie, Równina Chojnowska, Równina Legnicka, Równina Szprotawska, Wysoczyzna Lubińska
Wzniesienia Łużyckie
Wał Mużakowski
Pobrzeża Wschodniobałtyckie
Nizina Staropruska
Nizina Sępolska, Równina Ornecka, Wzniesienia Górowskie
Pojezierza Wschodniobałtyckie
Pojezierze Litewskie
Pojezierze Wschodniosuwalskie, Pojezierze Zachodniosuwalskie, Puszcza Romincka, Równina Augustowska
Pojezierze Mazurskie
Kraina Węgorapy, Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, Pojezierze Ełckie, Pojezierze Mrągowskie, Pojezierze Olsztyńskie, Równina Mazurska, Wzgórza Szeskie
Wysoczyzny Podlasko-Białostockie
Nizina Północnopodlaska
Dolina Górnej Narwi, Kotlina Biebrzańska, Równina Bielska, Wysoczyzna Białostocka, Wysoczyzna Drohiczyńska, Wysoczyzna Koleńska, Wysoczyzna Wysokomazowiecka, Wzgórza Sokólskie
Polesie
Polesie Wołyńskie
Obniżenie Dubieńskie.
Polesie Zachodnie
Garb Włodawski, Obniżenie Dorohuckie, Równina Kodeńska, Równina Łęczyńsko-Włodawska, Równina Parczewska, Zaklęsłość Łomaska, Zaklęsłość Sosnowicka
Sudety
Pogórze Zachodniosudeckie
Obniżenie Żytawsko-Zgorzeleckie, Pogórze Bolokowsko-Wałbrzyskie, Pogórze Izerskie, Pogórze Kaczawskie
Przedgórze Sudeckie
Masyw Ślęży, Obniżenie Otmuchowskie, Obniżenie Podsudeckie, Przedgórze Paczkowskie, Wzgórza Strzegomskie, Wzgórza Strzelińskie
Sudety Środkowe
Góry Bardzkie, Góry Bystrzyckie, Góry Kamienne, Góry Orlickie, Góry Sowie, Góry Stołowe, Góry Wałbrzyskie, Kotlina Kłodzka, Kotlina Kamiennogórska, Obniżenie Noworudzkie, Obniżenie Ścinawki, Pogórze Orlickie
Sudety Wschodnie
Góry Opawskie, Góry Złote, Masyw Śnieżnika
Sudety Zachodnie
Góry Izerskie, Góry Kaczawskie, Karkonosze, Kotlina Jeleniogórska, Rudawy Janowickie
Wyżyna Śląsko-Krakowska
Wyżyna Krakowsko-Częstochowska Garb Tenczyński, Rów Krzeszowicki, Wyżyna Częstochowska, Wyżyna Olkuska
Wyżyna Śląska
Chełm, Garb Tarnogórski, Pagóry Jaworznickie, Płaskowyż Rybnicki, Wyżyna Katowicka
Wyżyna Woźnicko-Wieluńska
Obniżenie Górnej Warty, Obiniżenie Liswarty, Próg Herbski, Próg Woźnicki, Wyżyna Wieluńska
Wyżyna Małopolska
Niecka Nidziańska
Dolina Nidy, Garb Pińczowski, Garb Wodzisławski, Niecka Połaniecka, Niecka Solecka, Płaskowyż Proszowicki, Wyżyna Miechowska
Wyżyna Kielecka
Garb Gielniowski, Góry Świętokrzyskie, Pogórze Szydłowskie, Przedgórze Iłżeckie, Wzgórza Koneckie, Wyżyna Sandomierska
Wyżyna Przedborska
Niecka Włoszczowska, Pasmo Przedborsko-Małogoskie, Płaskowyż Jędrzejowski, Próg Lelowski, Wzgórza Łopouszańskie, Wzgórza Opoczyńskie, Wzgórza Radomszczańskie
Wyżyna Lubelsko-Lwowska
Roztocze
Roztocze Środkowe, Roztocze Wschodnie, Roztocze Zachodnie
Wyżyna Lubelska
Działy Grabowieckie, Kotlina Chodelska, Małopolski Przełom Wisły, Padół Zamojski, Pagóry Chełmskie, Płaskowyż Nałęczowski, Płaskowyż Świdnicki, Równina Bełżycka, Wyniosłość Giełczewska, Wzniesienia Urzędowskie
Wyżyna Wołyńsko-Podolska
Kotlina Pobuża
Równina Bełska
Wyżyna Zachodniowołyńska
Grzęda Horodelska, Grzęda Sokalska, Kotlina Hrubieszowska
Podkarpacie Północne
Brama Krakowska
Brama Krakowska
Kotlina Ostrawska
Kotlina Ostrawska
Kotlina Oświęcimska
Dolina Górnej Wisły, Podgórze Wilamowickie, Równina Pszczyńska
Kotlina Sandomierska
Dolina Dolnego Sanu, Dolina Dolnej Wisłoki, Nizina Nadwiślańska, Płaskowyż Kolbuszowski, Podgórze Bocheńskie, Płaskowyż Tarnogrodzki, Płaskowyż Tarnowski, Podgórze Rzeszowskie, Pradolina Podkarpacka, Równina Biłgorajska, Równina Tarnobrzeska
Podkarpacie Wschodnie
Płaskowyż Chyrowski
Płaskowyż Chyrowski
Karpaty Zachdnie
Beskidy Środkowe
Beskid Niski
Beskidy Zachodnie
Beskid Makowski, Beskid Mały, Beskid Sądecki, Beskid Śląski, Beskid Wyspowy, Beskid Żywiecki, Gorce, Kotlina Sądecka, Kotlina Żywiecka
Pogórze Środkowobeskidzkie
Kotlina Jasielsko-Krośnieńska, Obniżenie Gorlickie, Pogórze Bukowskie, Pogórze Ciężkowickie, Pogórze Dynowskie, Pogórze Jasielskie, Pogórze Przemyskie, Pogórze Rożnowskie, Pogórze Strzyżowskie
Pogórze Zachodniobeskidzkie
Pogórze Śląskie, Pogórze Wielickie, Pogórze Wiśnickie
Karpaty
Obniżenie Orawsko-Podhalańskie
Kotlina Orawsko-Nowotarska, Pieniny, Pogórze Spisko-Gubałowskie, Rów Podtatrzański
Tatry
Tatry Wysokie, Tatry Zachodnie
Karpaty Wschodnie
Beskidy Wschodnie
Bieszczady Zachodnie, Góry Sanocko-Turczańskie
wg Krainy geograficzne Polski
